Καθώς η ελληνική οικονομία προχωρά προς την έξοδο από τo τρίτο πρόγραμμα προσαρμογής (μνημόνιο) τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους, η προσοχή στρέφεται, και ορθώς, στους όρους και στις προϋποθέσεις που θα γίνει αυτή η έξοδος. Δηλαδή, αν θα έχουμε αυστηρή μεταμνημονιακή επιτήρηση και αν η ελάφρυνση του χρέους θα είναι αρκετή, ώστε να «αναπνεύσουν» η ελληνική οικονομία και η κοινωνία από το τεράστιο βάρος.

Μετά από πολλές προσπάθειες, προόδους και παλινδρομήσεις, η ελληνική οικονομία σήμερα βρίσκεται στο επιθυμητό σημείο μακροοικονομικής ισορροπίας, καθώς τα περίφημα «τοξικά» ελλείμματα, τόσο στον κρατικό Προϋπολογισμό όσο και στις εξωτερικές πληρωμές της χώρας, δεν υπάρχουν πλέον (κάτω από 1% του ΑΕΠ). Η συγκράτηση των δημοσίων δαπανών και η υψηλή φορολογία οδήγησαν στην εξάλειψη του συνολικού δημοσιονομικού ελλείμματος και στη δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος της τάξης του 4%. Ταυτόχρονα, η μεγάλη μείωση της κατανάλωσης οδήγησε σε μεγάλη μείωση των εισαγωγών και, μαζί με τη μικρότερη αύξηση των εξαγωγών και τα αυξημένα έσοδα από τον τουρισμό, συνέβαλε στην εξάλειψη σχεδόν και του ελλείμματος των εξωτερικών πληρωμών για πρώτη φορά στη χώρα μας. (περισσότερα…)

Από την εκλογή του νέου Γάλλου Προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν, εδώ και ένα χρόνο περίπου, η ισορροπία στον άξονα Γαλλίας-Γερμανίας φαίνεται να μετακινείται προς τη γαλλική πλευρά.

Προφανώς η μετακίνηση αυτή είναι ελαφρά και σταδιακή, αλλά ορατή, καθώς η ορμητικότητα του νέου Γάλλου Προέδρου και η πολιτική του ισχύς στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της Γαλλίας βρίσκεται στον αντίποδα της πολιτικής εξασθένησης της κυρίας Καγκελαρίου σ’ όλα τα επίπεδα. (περισσότερα…)

Η έννοια της μεταρρύθμισης είναι σύμφυτη με την έννοια της προσαρμογής στο σύγχρονο πολιτικοοικονομικό περιβάλλον, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της ανθρώπινης δράσης, προκειμένου να αυξηθεί η ευημερία των πολιτών μιας κοινωνίας, μιας χώρας ή μιας κοινότητας.

Βεβαίως, από μια μεταρρύθμιση δεν ωφελούνται όλοι οι πολίτες με τον ίδιο τρόπο και στον ίδιο βαθμό. Ομως η πρόθεση τουλάχιστον του μεταρρυθμιστή είναι να επιτευχθεί συνολικό όφελος, με προφανείς διαβαθμίσεις, αναλόγως της θέσης στην οποία βρίσκονται οι διάφορες κοινωνικές ομάδες. Παραδείγματος χάριν, η μεταρρύθμιση του συστήματος απόδοσης δικαιοσύνης, ώστε να επιταχυνθεί ο χρόνος έκδοσης των δικαστικών αποφάσεων, ωφελεί συνολικά την κοινωνία και ειδικότερα τους επιχειρηματίες που αποφασίζουν μια επένδυση και αντιμετωπίζουν διάφορες ενστάσεις ενώπιον των δικαστηρίων. Με την καθυστέρηση επιμηκύνεται ο χρόνος της επένδυσης και της οικονομικής απόδοσής της, χάνονται χρόνος και χρήμα και ίσως εξαφανίζεται και το όφελος για τον επιχειρηματία από τη συγκεκριμένη επένδυση, γιατί εν τω μεταξύ άλλαξαν τα δεδομένα της αγοράς. Ωστόσο, η μεταρρύθμιση αυτή μπορεί να ωφελεί το σύνολο της κοινωνίας, καθώς θα αυξηθεί η «ευημερία» της. Αλλά πιθανώς θα περιορίσει την «ευημερία» του δικαστικού κλάδου, που θα αναγκαστεί να αλλάξει συνήθειες. (περισσότερα…)

Καθώς η χώρα µας βρίσκεται αντιµέτωπη µε τα δικά της προβλήµατα, ίσως δεν αποδόθηκε ιδιαίτερη σηµασία στο γεγονός ότι την ίδια ηµέρα, 4 Μαρτίου, που το Σοσιαλδηµοκρατικό Κόµµα της Γερµανίας έδινε το «πράσινο φως» για τη δηµιουργία του «µεγάλου συνασπισµού» µε τους Χριστιανοδηµοκράτες – και οι ελπίδες για αναµόρφωση της Ευρώπης αναζωπυρώνονταν-, τα εκλογικά αποτελέσµατα στην Ιταλία προκαλούσαν εκ νέου ανησυχία όσον αφορά την επιτυχή κατάληξη της προτεινόµενης από τη Γαλλία µεταρρύθµισης.

ΕΠΙΠΛΕΟΝ, στις 6 Μαρτίου εµφανίστηκε η κοινή δήλωση των οκτώ βόρειων χωρών-µελών της Ε.Ε., Ολλανδίας, Φινλανδίας, Ιρλανδίας, Σουηδίας, ∆ανίας, Εσθονίας, Λετονίας και Λιθουανίας, µε την οποία οι «χανσεατικές» αυτές χώρες παρενέβησαν δυναµικά στη συζήτηση για τη µεταρρύθµιση της ευρωζώνης, διακηρύσσοντας ότι η στήριξη του ευρώ αποτελεί υπόθεση των χωρών-µελών της και συνεπώς δεν χρειάζεται εµβάθυνση της οικονοµικής ολοκλήρωσης, αµοιβαιοποίηση του χρέους και ισχυροποίηση των ευρωπαϊκών µέσων διάσωσης κράτους-µέλους σε περίπτωση νέας κρίσης. Στην ουσία, η δήλωση αυτή ζητούσε ακύρωση των µεταρρυθµίσεων που θα µπορούσαν να αυξήσουν την αλληλεγγύη της ευρωζώνης προς τα κράτη-µέλη σε περίπτωση «ατυχήµατος», όπως προτείνει η Γαλλία. Προφανώς, η είσοδος των Σοσιαλδηµοκρατών στην κυβέρνηση της Γερµανίας και οι σχεδόν κοινές θέσεις που έχει το κόµµα αυτό µε αυτές του Γάλλου Προέδρου ανησύχησαν τις οκτώ βόρειες χώρες, µήπως η νέα συµµαχική γερµανική κυβέρνηση «παρασυρθεί» υπό την πίεση της Γαλλίας και προχωρήσει σε µεταρρυθµίσεις, που σε καµιά περίπτωση δεν θα ήθελαν. (περισσότερα…)

Οι προτάσεις της Γαλλίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τους τελευταίους μήνες για περισσότερη δημοκρατία και αλληλεγγύη στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ευρύτατα γνωστές. Αφορούν τόσο την μεταναστευτική πολιτική όσο και την άμυνα περνώντας βεβαίως από πολύ συγκεκριμένες προτάσεις για την Ευρωζώνη.

Ειδικότερα, για την Ευρωζώνη που ενδιαφέρει άμεσα τη χώρα μας προτείνεται η εισαγωγή δημοσιονομικών στοιχείων στην νομισματική ένωση, η θεσμοθέτηση υπουργού Οικονομικών της Ευρωζώνης, δημιουργία Κοινοβουλίου που θα αφορά αποκλειστικά την Ευρωζώνη έτσι ώστε οι αποφάσεις να έχουν δημοκρατική νομιμοποίηση, την μετατροπή του ευρωπαϊκού μηχανισμού σταθερότητας σε ευρωπαϊκό νομισματικό ταμείο και την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης μεταξύ άλλων. (περισσότερα…)

Καθώς η χώρα μας προχωρά προς την έξοδο από το τρίτο μνημόνιο τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους, η σημασία των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών και των οίκων αξιολόγησης γίνεται και πάλι κρίσιμη. Η προσπάθεια της ελληνικής οικονομίας να σταθεί στα πόδια της έπειτα από οκτώ χρόνια μνημονίων θα συνοδευτεί, βεβαίως, από ενισχυμένη εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης πάνω στην εφαρμοσμένη εθνική οικονομική πολιτική, όπως προβλέπεται για όλες τις υπερχρεωμένες χώρες της Ευρωζώνης.

Πέρα όμως από την ευρωπαϊκή εποπτεία, εποπτικό και ενδεχομένως τιμωρητικό ρόλο αναλαμβάνουν και οι διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, καθοδηγούμενες από τους οίκους αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των διαφόρων χωρών. Αυτή η εποπτεία των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών συνδέεται άμεσα με τη βαθμολογία της ελληνικής οικονομίας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης. (περισσότερα…)

Θα μπορούσε να παρομοιάσει κανείς την Ευρωπαϊκή Ενωση με μια μεγάλη ορχήστρα, όπου κάθε χώρα-μέλος συμμετέχει εθελοντικά στην προσπάθεια ανάλογα με τις ικανότητες-δυνάμεις του και ανάλογα με τη διάθεση συμμετοχής στον κοινό σκοπό: στην εκτέλεση του μουσικού έργου, δηλαδή στην ευημερία των πολιτών της ΕΕ.

Ομως αυτή η ορχήστρα πάσχει από χρόνια προβλήματα, που ορισμένες φορές την οδηγούν σε υπαρξιακή κρίση, ενώ άλλες φορές την οδηγούν σε μεγάλες επιτυχίες. Οι βασικές της αδυναμίες οφείλονται προφανώς και στον τρόπο συγκρότησής της αλλά και στη συμπεριφορά των μελών της. (περισσότερα…)

Το φαινόμενο της «ασύγχρονης» πορείας της Ευρωπαϊκής Ενωσης μοιάζει να επαναλαμβάνεται για πολλοστή φορά. Οταν η πολιτική συγκυρία σε μία από τις δύο χώρες-πυλώνες της Ε.Ε., Γερμανία και Γαλλία, ευνοεί μεγάλες αλλαγές στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, στην άλλη χώρα επικρατεί συχνά αντίθετη πολιτική πραγματικότητα που τις εμποδίζει. Αυτό το φαινόμενο εκτυλίσσεται σήμερα μετά τις εκλογές στη Γαλλία, πριν από μερικούς μήνες, και μετά τις εκλογές στη Γερμανία πριν από μερικές μέρες. Η πολιτική πραγματικότητα που προέκυψε στη Γαλλία ευνοεί μεγάλες αλλαγές στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ αντίθετα η πολιτική πραγματικότητα που φαίνεται να δημιουργείται στη Γερμανία ευνοεί τη στασιμότητα, αν όχι και την οπισθοδρόμηση.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν προτείνει για την Ευρωζώνη κοινό προϋπολογισμό, θέσπιση υπουργού Οικονομικών, ίδρυση Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου, ανάπτυξη της ευρωπαϊκής άμυνας, ενίσχυση της μεταναστευτικής πολιτικής κ.ά. Ολα αυτά οδηγούν στον εκδημοκρατισμό και στην ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ο Γάλλος πρόεδρος ελπίζει προφανώς ότι θα συμφωνήσει και η Γερμανία, η οποία, όμως, φαίνεται να εγκαταλείπει την ευκαιρία για μεγάλες αλλαγές στο αόριστο μέλλον, καθώς οι πολιτικές δυνάμεις που αναδείχθηκαν μετά τις εκλογές οδηγούν σε μια κυβέρνηση που δεν επιθυμεί τέτοιες εξελίξεις. (περισσότερα…)

Πέρασαν πενήντα πέντε χρόνια από τη σύνδεση της χώρας μας με την τότε ΕΟΚ (1962) και σήμερα Ε.Ε. Δηλαδή, έχει διανύσει περισσότερο από μισό αιώνα κοινής πορείας με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στα τριάντα έξι από αυτά η χώρα μας είναι σε πλήρη ένταξη (1981) στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ενώ δεκαπέντε χρόνια (2002) βρίσκεται στον πυρήνα της Ε.Ε, στην ευρωζώνη. Κι όμως, μπορεί κανείς να θεωρήσει ότι η χώρα μας είναι μια «κανονική» ευρωπαϊκή χώρα;

Πρώτα απ’ όλα, όσον αφορά την οικονομική κρίση, σε καμιά ευρωπαϊκή χώρα δεν ήταν τόσο βαθιά και δεν διήρκεσε τόσα χρόνια. Τόσο η Πορτογαλία όσο και η Ιρλανδία και η Κύπρος βγήκαν από τα μνημόνια σε 3-4 χρόνια και σήμερα βρίσκονται σε κανονική αναπτυξιακή πορεία. Καμιά άλλη χώρα με μνημόνια δεν απειλήθηκε με έξωση από την ευρωζώνη. Σε καμιά άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν διχάστηκαν τόσο βαθιά οι πολιτικές δυνάμεις όσο στην Ελλάδα, προκειμένου να πείσουν τους Ελληνες πολίτες ότι κάθε μια παράταξη έχει το μαγικό ραβδί της σωτηρίας από την κρίση. Σε καμιά άλλη χώρα δεν πίστεψαν οι πολίτες ότι υπάρχουν εύκολες λύσεις που θα βγάλουν τη χώρα τους από την κρίση, χωρίς να υποστούν οι ίδιοι βαριές και συχνά άδικες θυσίες. Από την άλλη πλευρά, σε καμιά άλλη χώρα δεν έφτασε η ανεργία και η πτώση των εισοδημάτων σε τέτοια ποσοστά, χωρίς αυτό να οδηγήσει σε κοινωνική έκρηξη. Αλλά, και σε καμιά άλλη χώρα της Ευρώπης η αναλογία βουλευτών-ψηφοφόρων δεν είναι τόσο μικρή, ώστε να ευνοεί πελατειακές εξυπηρετήσεις, πράγμα που καταγγέλλεται, αλλά ποτέ δεν διορθώνεται, και πολλά άλλα. (περισσότερα…)

Μέχρι πριν από έναν χρόνο περίπου, οι περισσότεροι παρατηρητές του ευρωπαϊκού φαινομένου συμφωνούσαν στη διαπίστωση ότι, αν η κατάσταση της στασιμότητας και της εθνικής περιχαράκωσης των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης συνεχιστεί, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα θα μπορούσε ακόμη και να καταρρεύσει. Πράγματι, πρέπει να θυμηθούμε τη συνεχή άνοδο των αντιευρωπαϊκών λαϊκιστικών και εθνικιστικών δυνάμεων σε πολλές χώρες-μέλη της ΕΕ, με αποκορύφωμα την άνοδο του Εθνικού Μετώπου στη Γαλλία και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στη Βρετανία. Ολα αυτά μέσα σε ένα κλίμα ανησυχίας για την τρομοκρατία και το προσφυγικό ζήτημα, που τροφοδοτούσε συνεχώς την αμφισβήτηση ακόμη και του λόγου ύπαρξης της Ευρωπαϊκής Ενωσης. (περισσότερα…)