Ναπολέων Μαραβέγιας

Αρχική » Articles posted by nmarav2

Author Archives: nmarav2

Το στίγμα από την απουσία παγκόσμιας διακυβέρνησης

Στο τέλος, της δεκαετίας του 2000 εκδηλώθηκε η παγκόσμια οικονομική κρίση, αρχικά ως χρηματοπιστωτική στις ΗΠΑ και στη συνέχεια ως κρίση της πραγματικής οικονομίας σε όλες σχεδόν τις χώρες. Η στροφή στο Κράτος και στην κευνσιανή οικονομική πολιτική αντιμετώπισε πυροσβεστικά το πρόβλημα, αλλά δεν υπήρξε ουσιαστική αποτελεσματική και συντονισμένη σε διεθνές επίπεδο ρύθμιση στην «αναρχία» των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Παράλληλα, δύο νέα δεδομένα αναδύθηκαν στο παγκόσμιο χώρο: η εμφάνιση της Κίνας ως μεγάλης πολιτικής και οικονομικής δύναμης ( και ευρύτερα η ανάπτυξη των χωρών της νοτιανατολικής Ασίας) και βέβαια το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής. Τα τελευταία χρόνια, η πολιτική των ΗΠΑ για την αντιμετώπιση και των δύο αυτών ζητημάτων όξυνε τα προβλήματα, τόσο στην παγκόσμια οικονομία με τον προστατευτισμό που προσπαθεί να επιβάλει έναντι της Κίνας και της Ευρώπης, όσο και στην προστασία του περιβάλλοντος με την άρνηση λήψης μέτρων για την αυξανόμενη απειλή της αλλαγής του κλίματος του πλανήτη. (περισσότερα…)

Η ευρωπαϊκή ενότητα στην εποχή της πανδημίας

Οπως όλοι ξέρουμε, στη σημερινή φάση της τεράστιας ανάπτυξης των οικονομικών, εμπορικών, επιχειρηματικών, επιστημονικών και τουριστικών ανταλλαγών μεταξύ των κρατών, η απομόνωση και η συνεπαγόμενη παύση των οικονομικών δραστηριοτήτων, που επιβάλλει η πανδημία, είναι καταστροφικές για την ευημερία των κατοίκων καθεμίας χώρας ξεχωριστά και του πλανήτη συνολικά. Πολύ περισσότερο βλαπτική είναι η απομόνωση των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι οποίες, εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα, έχουν αναπτύξει πολύ στενές σχέσεις κάθε μορφής μεταξύ τους. Ειδικότερα, μάλιστα, η απομόνωση και η περιχαράκωση των χωρών-μελών της ευρωζώνης, οι οποίες έχουν επιπλέον και κοινό νόμισμα, μπορεί να αποβούν «θανατηφόρες» για την οικονομική και κοινωνική ζωή των κατοίκων των χωρών αυτών. (περισσότερα…)

Οι Βόρειοι και οι Νότιοι: «Σύγκρουση» πολιτισμικών παραδόσεων;

Ο τρόπος που αντιμετωπίζεται η πανδημία αποκαλύπτει τις βαθύτερες πολιτισμικές διαφορές μεταξύ των χωρών της ΕΕ, πράγμα που μπορούμε εύκολα να διακρίνουμε. Από τη μια πλευρά, είναι οι χώρες του Βορρά της ΕΕ γύρω από τη Βόρεια Θάλασσα, οι οποίες είχαν διαφορετική ιστορική πορεία και προτεσταντικό πολιτιστικό υπόβαθρο. Από την άλλη πλευρά, είναι οι χώρες του Νότου της ΕΕ στη Μεσόγειο Θάλασσα, οι οποίες είχαν προφανώς διαφορετική ιστορική διαδρομή και καθολικές ή/και ορθόδοξες πολιτιστικές παραδόσεις.

Στις βόρειες ευρωπαϊκές χώρες, ο οικονομικός ορθολογισμός φαίνεται να καθοδηγεί τη δράση των κυβερνήσεών τους και να κυριαρχεί έναντι της προστασίας της ανθρώπινης ζωής με τη δικαιολόγηση, ότι η παύση οικονομικών δραστηριοτήτων και η οικονομική καταστροφή, που αναπόφευκτα αυτή η παύση θα προκαλέσει, μπορεί να στοιχίσει περισσότερο σε ανθρώπινο πόνο (ανεργία, φτώχεια κ.λπ.) απ’ όσο ο θανατηφόρος κορωνοϊός. Ετσι, τα υγειονομικά μέτρα απομόνωσης στις χώρες αυτές και καθυστέρησαν και δεν είναι τόσο αυστηρά (π.χ. Βρετανία, Σουηδία κ.ά.) με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλές απώλειες σε ανθρώπινες ζωές με «αντάλλαγμα» να μην υπάρξει μεγάλη οικονομική καταστροφή! (περισσότερα…)

Η εμπιστοσύνη στην εποχή της πανδημίας

Οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης εισήλθαν στην εποχή της νεωτερικότητας, δηλ. στη σύγχρονη εποχή από τα τέλη του 18ου αιώνα περίπου και σταδιακά ακολούθησαν οι άλλες χώρες του κόσμου. Βασικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης εποχής είναι η κυριαρχία του ορθολογισμού και της επιστήμης στη θέση της μεταφυσικής πίστης, η ανάπτυξη καπιταλιστικών δομών, η ανάδυση του έθνους-κράτους και του «κράτους δικαίου», η διάλυση των προσωπικών σχέσεων της μικρής κοινότητας και η δημιουργία απρόσωπων κοινωνιών, η εμφάνιση απόμακρων συστημάτων και θεσμών και τέλος η εμπέδωση της εμπιστοσύνης σε αυτά τα συστήματα και τους θεσμούς, η οποία είναι απολύτως απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία και ανάπτυξη αυτού του νεωτερικού κοινωνικού συστήματος. (περισσότερα…)

Οι δύο όψεις του πολιτισμού και η πανδημία

Καθώς βιώνουμε, εξαιτίας της πανδημίας, μια νέα πραγματικότητα απομόνωσης των ανθρώπων και αποχής από συλλογικές ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η παραγωγή, η κατανάλωση, η διασκέδαση, ο τουρισμός, η εκπαίδευση κ.λπ., σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, μπορούμε να αναλογιστούμε ότι υπάρχουν δύο βασικά χαρακτηριστικά στον σύγχρονο πολιτισμό μας. Το ένα αντιστρατεύεται την απομόνωση των ανθρώπων, ενώ το άλλο την επιτρέπει. Το πρώτο χαρακτηριστικό αφορά την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών τουρισμού κυρίως, η οποία πραγματοποιείται σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο με μαζική παρουσία ανθρώπων. Το δεύτερο αφορά άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η κατανάλωση, η εκπαίδευση και η ψυχαγωγία, οι οποίες μπορούν να προσφερθούν σε μεγάλο βαθμό σε διαφορετικό χώρο και χρόνο από αυτόν που πραγματοποιούνται με τη μεσολάβηση των διαφόρων μέσων επικοινωνίας. (περισσότερα…)

Συνέντευξη στο Liberal στον Γιώργο Φιντικάκη. «Να μην ξαναγεννηθεί νέα γενιά οφειλετών και κίνημα Δεν Πληρώνω»

Ο νούμερο ένα κίνδυνος είναι η δημιουργία μιας νέας γενιάς οφειλετών οι οποίοι, άλλοι για πραγματικούς λόγους και άλλοι προσχηματικά θα σταματήσουν να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους, τονίζει στο liberal.gr ο Ναπολέων Μαραβέγιας, καθηγητής του ΕΚΠΑ, εκφράζοντας τον φόβο ότι πλάι σε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη, θα αναβιώσει ένα νέο κίνημα «Δεν πληρώνω», πυροδοτώντας ένα φαύλο κύκλο χρεών προς προμηθευτές, εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες, ΔΕΗ.

«Χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή από την κυβέρνηση, προκειμένου οι παρεμβάσεις να είναι τέτοιας έκτασης ώστε να μην ξεπερνούν τα όρια των εύλογων διευκολύνσεων και να μην γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης απ’ όσους θα θελήσουν να «κρυφτούν» ανάμεσα στις χιλιάδες επιχειρήσεις που έχουν πραγματικά πληγεί», αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής του ΕΚΠΑ και πρώην υπουργός.

Εξάλλου θεωρεί δεδομένο ότι ούτως ή άλλως θα δημιουργηθούν δυσκολίες στον προϋπολογισμό, στο ασφαλιστικό σύστημα, στο τραπεζικό σύστημα, στους προμηθευτές των επιχειρήσεων που θα πληγούν και ότι παρά την εξαιρετικά γενναιόδωρη προσπάθειά της, η κυβέρνηση ίσως να μην μπορέσει να αντισταθμίσει όλο αυτό το τεράστιο οικονομικό κόστος.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη: (περισσότερα…)

Επί ποδός…

Είμαστε σε πόλεμο! Αόρατος εχθρός! Ο πολιτισμός μας σε υπαρξιακή κρίση! Ολα τα επιτεύγματα του ανθρώπου σε αμφισβήτηση από έναν ιό! Καταρρέει η παγκόσμια οικονομία! Πανικός στα Χρηματιστήρια! Ολες οι πιο πάνω εκφράσεις έχουν χρησιμοποιηθεί για να περιγραφεί η πρωτόγνωρη κατάσταση στον 21ο αιώνα. Το είδος αυτής της πανδημίας επιβάλει απομόνωση των ανθρώπων στον μέγιστο βαθμό, δηλαδή επιβάλλεται μια κατάσταση που δεν ταιριάζει ούτε στα πολύπλοκα και πολυάνθρωπα συστήματα του σύγχρονου καπιταλισμού στην παραγωγή και την κατανάλωση προϊόντων και υπηρεσιών, την ψυχαγωγία, την εκπαίδευση, τη διασκέδαση και τις συγκοινωνίες, ούτε, βεβαίως, συνδυάζεται με την παγκοσμιοποίηση που έχει κυριαρχήσει σε ολόκληρο τον πλανήτη. Γιατί το χαρακτηριστικό του σύγχρονου οικονομικού μας συστήματος είναι η μαζικότητα και η παγκοσμιοποίηση, σε αντίθεση με άλλες εποχές, όπου οι ανθρώπινες δραστηριότητες δεν είχαν αποκτήσει τέτοια χαρακτηριστικά. Βεβαίως, ανάλογες πανδημίες στην προκαπιταλιστική εποχή, είχαν αποδεκατίσει μεγάλα τμήματα πληθυσμού, αλλά τότε δεν υπήρχε τόσο μεγάλη πρόοδος στην επιστήμη και μάλιστα στην ιατρική, όπως στη σημερινή! (περισσότερα…)