Καθώς πλησιάζει η ημερομηνία των εκλογών, είναι χρήσιμο να επισημανθεί, ότι η κυβέρνηση που θα προκύψει θα έχει μπροστά της τουλάχιστον τρία μέτωπα στον χώρο της οικονομίας.

Το πρώτο είναι το δημοσιονομικό μέτωπο, όπου, όχι μόνο θα πρέπει να διατηρηθεί το μηδενικό έλλειμμα δημοσίων εσόδων – δαπανών, αλλά και να επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ, όπως έχει συμφωνηθεί με τους Ευρωπαίους εταίρους και δανειστές μας. Το δεύτερο είναι το μέτωπο του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και το τρίτο είναι το ασφαλιστικό μέτωπο.

Όσον αφορά το δημοσιονομικό μέτωπο, η ελάφρυνση της φορολογίας που εξαγγέλλεται, αναμένεται να αντισταθμιστεί κυρίως από την αύξηση των εσόδων που θα προκύψει μέσω της μεγέθυνσης του ΑΕΠ. Μια τέτοια μεγέθυνση προϋποθέτει, ή εκτίναξη των εγχώριων και ξένων επενδύσεων ή μεγάλη άνοδο των εξαγωγών ή μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης. (περισσότερα…)

Τα κείµενά του που δηµοσιεύτηκαν στα µέσα ενηµέρωσης και απηχούν τις σκέψεις που τροφοδοτήθηκαν από τα σηµαντικά γεγονότα και τις καταστάσεις της «καυτής» περιόδου 2015-2019 παρουσιάζει στο βιβλίο του υπό τον τίτλο «Χωρίς βαρβάρους…» ο καθηγητής στο Τµήµα Πολιτικής Επιστήµης και ∆ιοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών Ναπολέων Μαραβέγιας.

Η έµπνευση του τίτλου «Χωρίς βαρβάρους…» προέρχεται από το γνωστό ποίηµα του Κωνσταντίνου Καβάφη και έγινε για να δείξει την αµηχανία της χώρας µπροστά στην έξοδο από τα µνηµόνια. Την ίδια στιγµή, µε την επιλογή του Ικαρου στο εξώφυλλο, ο συγγραφέας θέλει να επισηµάνει τη µεγάλη ευθύνη του πολιτικού συστήµατος να οδηγήσει την Ελλάδα, µετά την τραγική περιπέτεια της οικονοµικής κρίσης, προς µια αναπτυξιακή πορεία µε σύνεση και σωφροσύνη, χωρίς την «επιπολαιότητα» που επέδειξε ο ε ικονιζόµενος, σύµφωνα µε τον γνωστό µύθο. (περισσότερα…)

Σε ολόκληρη τη μεταπολεμική περίοδο, σε όλες σχεδόν τις δημοκρατίες, έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχει ο περίφημος εκλογικός δημοσιονομικός κύκλος. Εχει διαπιστωθεί, δηλαδή, ότι στις προεκλογικές περιόδους οι κυβερνήσεις που βρίσκονται στην εξουσία «χαλαρώνουν» τη δημοσιονομική πολιτική, τόσο στο σκέλος των δημοσίων εσόδων όσο και στο σκέλος των δημοσίων δαπανών.

Στο σκέλος των εσόδων, παρατηρείται μια σχετική μείωση της φορολογικής πίεσης με τη μορφή φορολογικών απαλλαγών, μείωσης των συντελεστών έμμεσης και άμεσης φορολογίας ή ακόμη και με διευκολύνσεις στην πληρωμή των φόρων από τους πολίτες ή τις επιχειρήσεις. (περισσότερα…)

Καθώς πλησιάζουν οι ευρωπαϊκές εκλογές, εύλογα θα περίμενε κανείς να πυκνώνει ο δημόσιος λόγος και ο αντίλογος από τα ελληνικά πολιτικά κόμματα για τη σημερινή πραγματικότητα και το μέλλον της Ευρώπης. Ομως, αν εξαιρέσει κανείς ορισμένες δημόσιες συζητήσεις περί Ευρώπης, ο κομματικός διάλογος εξαντλείται στις δημόσιες αντιπαραθέσεις για θέματα εσωτερικής επικαιρότητας, συχνά χωρίς ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο. Κι όμως, στην Ευρώπη σήμερα οι εξελίξεις τρέχουν χωρίς να περιμένουν τη χώρα μας. Επειδή, μάλιστα, το ελληνικό ζήτημα μοιάζει να έχει «κουράσει» τα τελευταία χρόνια, μάλλον κανείς στην Ευρώπη δεν ασχολείται πια με τα δικά μας θέματα. Καθώς η Ελλάδα βγήκε από τα μνημόνια και αμέσως σχεδόν μπήκε σε προεκλογική περίοδο, οι πειρασμοί της παροχολογίας θυμίζουν τις παλιές μέρες που η χώρα βάδιζε αμέριμνα προς τη χρεοκοπία με τη γνωστή ρήση «λεφτά υπάρχουν». Πράγματι σήμερα «λεφτά υπάρχουν». (περισσότερα…)

A few days before the European elections, all analysts and pundits agree that the new composition of the European Parliament will be much more conservative or even far-right compared to its predecessor, given that the parties that stand to receive more votes in the majority of European countries indulge in far-right and nationalist rhetoric. Those who like historical analogies would note that right-wing nationalism thrived after the Great Depression of 1929, and contemporary right-wing nationalist populism has been thriving following the new great recession of 2008. (περισσότερα…)

Στη σημερινή εποχή της ψηφιακής τεχνολογίας και της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, η παραγωγή και η μετάδοση της γνώσης από το πανεπιστήμιο δεν μπορούν να παραμείνουν στις παραδοσιακές τους μορφές. Όπως ξέρουμε, η ταχύτητα δημιουργίας νέας γνώσης με παγκοσμιοποιημένο, πλέον, περιεχόμενο και η μεταφορά της σε ελάχιστο χρόνο, μέσω του διαδικτύου, σε κάθε γωνιά του πλανήτη, ανατρέπουν συνεχώς τα δεδομένα. Η εποχή που ο καθηγητής/ερευνητής σε κάθε πανεπιστήμιο εφησύχαζε στην αυθεντία της γνώσης που είχε αποκτήσει και ο πτυχιούχος του πανεπιστημίου μπορούσε να αντιμετωπίσει τις ανάγκες της επιστήμης του για μια ολόκληρη ζωή, δεν υπάρχει πλέον. Το πανεπιστήμιο, με τους καθηγητές του ως απόμακρο κάστρο της γνώσης και τους φοιτητές ή τους πτυχιούχους ως προνομιούχους αποδέκτες της γνώσης, όπως το κληρονομήσαμε από τον Μεσαίωνα, δεν ανταποκρίνεται στη σύγχρονη πραγματικότητα. (περισσότερα…)

1 Τι θα αλλάζατε στη δική σας επαγγελματική διαδρομή στο πανεπιστήμιο;

Η εκλογή μου στη θέση του καθηγητή Πολιτικής Οικονομίας στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, πριν από δύο δεκαετίες περίπου (Ιούνιος 2000), μου έδωσε αρκετές δυνατότητες επιστημονικής εξέλιξης. Θεωρώ, ότι τόσο η ενασχόλησή μου στον ερευνητικό τομέα, αλλά και η θητεία μου σε σημαντικές θέσεις ευθύνης στον δημόσιο χώρο και με διαφορετικές κυβερνήσεις, διαμόρφωσαν τις μετριοπαθείς και συναινετικές απόψεις μου για την Πολιτική και Δημόσια Διοίκηση. (περισσότερα…)

Καθώς πλησιάζει η ημέρα που η Ορθοδοξία γιορτάζει την Ανάσταση, οι συμβολισμοί με την ανάσταση της ελληνικής οικονομίας πληθαίνουν, με «φόντο» τις ευρωπαϊκές εκλογές.

Πράγματι, αν παρατηρήσει κανείς ορισμένους βασικούς οικονομικούς δείκτες του 2018, διαπιστώνει ότι η δημοσιονομική διαχείριση ήταν συγκρατημένη (πλεόνασμα εσόδων 1,1% του ΑΕΠ) και η μείωση των επιτοκίων των 10ετών ομολόγων ήταν σημαντική (σημερινό επιτόκιο περίπου 3,3%). Ταυτόχρονα, σημειώθηκε αύξηση των εξαγωγών (περίπου 11% χωρίς πετρελαιοειδή) και μια μικρή αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης. Σχετικά θετικά επιτεύγματα, μέσα στον χρόνο που η χώρα βγήκε από τα Μνημόνια και ταυτόχρονα μπήκε στους πειρασμούς της προεκλογικής περιόδου. (περισσότερα…)

Παρά τις προσπάθειες που έγιναν τα τελευταία χρόνια, το Πανεπιστήμιό μας αντιμετωπίζει άμεσα προβλήματα που συνδέονται κυρίως με τη δημόσια χρηματοδότηση, τη διοίκησή του και την παρέμβαση του Κράτους.

Η εξωτερική εικόνα των εγκαταστάσεων του, λόγω έλλειψης δημόσιας χρηματοδότησης, είναι απωθητική για τους φοιτητές, τους επισκέπτες και την ελληνική κοινωνία.

Η εικόνα αυτή βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις ακαδημαϊκές επιδόσεις των καθηγητών και των φοιτητών μας, όπως φαίνεται από τις επιτυχίες τους σε διεθνές επίπεδο και από το γεγονός ότι οι πτυχιούχοι μας, που μαζικά μεταναστεύουν στα χρόνια κρίσης, είναι περιζήτητοι στις χώρες της Ευρώπης. (περισσότερα…)

Ενα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ευρώπη. Δεν είναι πλέον το φάντασμα του Κομμουνισμού, όπως έλεγε κάποτε το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο», αλλά σήμερα είναι το φάντασμα του εθνικισμού. Πράγματι, όσο πλησιάζουν οι ευρωεκλογές του Μαΐου 2019, τόσο πυκνώνουν οι ανησυχίες ότι η Ευρωβουλή που θα προκύψει θα έχει ισχυρό εθνικιστικό χρώμα με μεγάλη δόση λαϊκισμού.

Ακόμη και κόμματα συνδεδεμένα με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, όπως αυτό του Ορμπαν στην Ουγγαρία, διαπερνώνται από ισχυρά εθνικιστικά χαρακτηριστικά, ενώ στη Γαλλία και την Ιταλία τα εθνικιστικά κόμματα έχουν αποσπάσει πολύ μεγάλα ποσοστά του εκλογικού σώματος. Από την άλλη, στη Γερμανία το Εναλλακτικό Κόμμα κερδίζει συνεχώς έδαφος και ήδη η δύναμή του φθάνει σε διψήφιο ποσοστό. Παρόμοια φαινόμενα, παρατηρούνται στην Αυστρία, την Πολωνία, τη Σουηδία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ολα ενισχύονται από την εθνικιστικού τύπου ρητορεία του Προέδρου Τραμπ και βρίσκουν έκφραση στην αντιευρωπαϊκή στάση των πολιτών που ψήφισαν έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε. (περισσότερα…)