Καθώς βιώνουμε, εξαιτίας της πανδημίας, μια νέα πραγματικότητα απομόνωσης των ανθρώπων και αποχής από συλλογικές ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η παραγωγή, η κατανάλωση, η διασκέδαση, ο τουρισμός, η εκπαίδευση κ.λπ., σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, μπορούμε να αναλογιστούμε ότι υπάρχουν δύο βασικά χαρακτηριστικά στον σύγχρονο πολιτισμό μας. Το ένα αντιστρατεύεται την απομόνωση των ανθρώπων, ενώ το άλλο την επιτρέπει. Το πρώτο χαρακτηριστικό αφορά την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών τουρισμού κυρίως, η οποία πραγματοποιείται σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο με μαζική παρουσία ανθρώπων. Το δεύτερο αφορά άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η κατανάλωση, η εκπαίδευση και η ψυχαγωγία, οι οποίες μπορούν να προσφερθούν σε μεγάλο βαθμό σε διαφορετικό χώρο και χρόνο από αυτόν που πραγματοποιούνται με τη μεσολάβηση των διαφόρων μέσων επικοινωνίας. (περισσότερα…)

Ο νούμερο ένα κίνδυνος είναι η δημιουργία μιας νέας γενιάς οφειλετών οι οποίοι, άλλοι για πραγματικούς λόγους και άλλοι προσχηματικά θα σταματήσουν να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους, τονίζει στο liberal.gr ο Ναπολέων Μαραβέγιας, καθηγητής του ΕΚΠΑ, εκφράζοντας τον φόβο ότι πλάι σε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη, θα αναβιώσει ένα νέο κίνημα «Δεν πληρώνω», πυροδοτώντας ένα φαύλο κύκλο χρεών προς προμηθευτές, εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες, ΔΕΗ.

«Χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή από την κυβέρνηση, προκειμένου οι παρεμβάσεις να είναι τέτοιας έκτασης ώστε να μην ξεπερνούν τα όρια των εύλογων διευκολύνσεων και να μην γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης απ’ όσους θα θελήσουν να «κρυφτούν» ανάμεσα στις χιλιάδες επιχειρήσεις που έχουν πραγματικά πληγεί», αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής του ΕΚΠΑ και πρώην υπουργός.

Εξάλλου θεωρεί δεδομένο ότι ούτως ή άλλως θα δημιουργηθούν δυσκολίες στον προϋπολογισμό, στο ασφαλιστικό σύστημα, στο τραπεζικό σύστημα, στους προμηθευτές των επιχειρήσεων που θα πληγούν και ότι παρά την εξαιρετικά γενναιόδωρη προσπάθειά της, η κυβέρνηση ίσως να μην μπορέσει να αντισταθμίσει όλο αυτό το τεράστιο οικονομικό κόστος.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη: (περισσότερα…)

Είμαστε σε πόλεμο! Αόρατος εχθρός! Ο πολιτισμός μας σε υπαρξιακή κρίση! Ολα τα επιτεύγματα του ανθρώπου σε αμφισβήτηση από έναν ιό! Καταρρέει η παγκόσμια οικονομία! Πανικός στα Χρηματιστήρια! Ολες οι πιο πάνω εκφράσεις έχουν χρησιμοποιηθεί για να περιγραφεί η πρωτόγνωρη κατάσταση στον 21ο αιώνα. Το είδος αυτής της πανδημίας επιβάλει απομόνωση των ανθρώπων στον μέγιστο βαθμό, δηλαδή επιβάλλεται μια κατάσταση που δεν ταιριάζει ούτε στα πολύπλοκα και πολυάνθρωπα συστήματα του σύγχρονου καπιταλισμού στην παραγωγή και την κατανάλωση προϊόντων και υπηρεσιών, την ψυχαγωγία, την εκπαίδευση, τη διασκέδαση και τις συγκοινωνίες, ούτε, βεβαίως, συνδυάζεται με την παγκοσμιοποίηση που έχει κυριαρχήσει σε ολόκληρο τον πλανήτη. Γιατί το χαρακτηριστικό του σύγχρονου οικονομικού μας συστήματος είναι η μαζικότητα και η παγκοσμιοποίηση, σε αντίθεση με άλλες εποχές, όπου οι ανθρώπινες δραστηριότητες δεν είχαν αποκτήσει τέτοια χαρακτηριστικά. Βεβαίως, ανάλογες πανδημίες στην προκαπιταλιστική εποχή, είχαν αποδεκατίσει μεγάλα τμήματα πληθυσμού, αλλά τότε δεν υπήρχε τόσο μεγάλη πρόοδος στην επιστήμη και μάλιστα στην ιατρική, όπως στη σημερινή! (περισσότερα…)

Μέσα στο πλήθος των στοιχείων για τη φτώχεια στην Ελλάδα, που δημοσίευσε σε πρόσφατη έκδοσή του ο ΣΕΒ, αξιοποιώντας σχετική μελέτη του ΟΟΣΑ, δεν δόθηκε μεγάλη σημασία σε ορισμένα ευρήματα που δείχνουν ότι η πανεπιστημιακή εκπαίδευση στη χώρα μας έχει χαμηλή απόδοση.

Οπως προκύπτει από τα σχετικά στοιχεία, οι ανισότητες στην Ελλάδα βρίσκονται περίπου σε μεσαίο επίπεδο σε σύγκριση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. Στη χώρα μας το 10% του πληθυσμού κατέχει το 42% του καθαρού πλούτου, έναντι 52% στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και 78% στις ΗΠΑ, ενώ στη Σουηδία και στη Φινλανδία παρατηρούνται τα χαμηλότερα ποσοστά ανισότητας όπως αναμενόταν. (περισσότερα…)

Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διολισθαίνει προς μια διακυβερνητική διαμόρφωση σχεδόν όλων των πολιτικών της που δεν συνδέονται με την οικονομική ολοκλήρωση, εγκαταλείποντας σταδιακά τα υπερεθνικά της στοιχεία.

Μετά από πολλές περιπέτειες και όσο η οικονομία πίεζε προς μεγαλύτερη οικονομική ολοκλήρωση, η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιούργησε την Τελωνειακή Ένωση, την Ενιαία Αγορά και τη Νομισματική Ένωση, για την εύρυθμη λειτουργία των οποίων ανέπτυξε πραγματικά κοινές πολιτικές που ασκούνται σε υπερεθνικό ευρωπαϊκό επίπεδο (εμπορική πολιτική, πολιτική ανταγωνισμού και νομισματική πολιτική). Οι υπόλοιπες πολιτικές που δημιούργησε, εξελίσσονται σε κοινοτικές, δηλαδή ασκούνται με την ενεργό παρέμβαση και τη συγχρηματοδότηση των κρατών-μελών, ακολουθώντας μια τάση επανεθνικοποίησης. Τέλος, οι κρίσιμες για την εθνική υπόσταση πολιτικές (εξωτερική, αμυντική και δημοσιονομική) τα τελευταία χρόνια ασκούνται σχεδόν αποκλειστικά από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, συχνά χωρίς προηγούμενη συνεννόηση. (περισσότερα…)

Είναι κοινός τόπος ότι το 2020 δεν μπαίνει με τις καλύτερες προοπτικές. Η κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας δείχνει να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια νέα ύφεση και η κλιματική αλλαγή δείχνει πλέον τα αποτελέσματά της σ’ολόκληρο τον πλανήτη. Επιπλέον, παρατηρείται αναβίωση του ψυχρού πολέμου με νέα μορφή μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, ενώ η κινεζική δυναμική παρουσία προκαλεί ανησυχίες για την παγκόσμια ισορροπία των οικονομικών και των γεωπολιτικών δυνάμεων.

Ο επιλεκτικός οικονομικός προστατευτισμός και ο ιδιότυπος πολιτικός απομονωτισμός από την πλευρά των ΗΠΑ με τον Πρόεδρο Τραμπ υπό κατηγορία, καθώς και η ανεπάρκεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εδραιώσει τη διεθνή παρουσία της, (μεταξύ άλλων και λόγω της αποχώρησης της Βρετανίας) οδηγεί το Δυτικό Σύστημα σε πολιτική και στρατιωτική αδυναμία να διατηρήσει την κυριαρχία του στον κόσμο. Οι ανεξέλεγκτες κοινωνικές και εμφύλιες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή καi αναθεωρητικός οίστρος της Τουρκίας προκαλούν νέα κύματα προσφύγων και μεταναστών και απειλούν με γενικευμένη αναταραχή την Ανατολική Μεσόγειο. (περισσότερα…)

Μέσα στο πλήθος των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η σημερινή κυβέρνηση, αξίζει να σταθεί με τη δέουσα προσοχή στην Εκθεση των αποτελεσμάτων του Προγράμματος PISA του 2018 που δημοσιεύτηκε πρόσφατα. Πρόκειται για έναν διεθνή διαγωνισμό που γίνεται κάθε τρία χρόνια και παίρνουν μέρος σε αυτόν μαθητές που βρίσκονται στο τέλος της υποχρεωτικής εκπαίδευσής τους, δηλαδή είναι περίπου 15 ετών, και προέρχονται από όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου. Ο διαγωνισμός αυτός αποσκοπεί στην εκτίμηση των μαθησιακών τους αποτελεσμάτων σε τρία αντικείμενα: την κατανόηση κειμένου, τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες. Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια η θέση της χώρας μας στην παγκόσμια κατάταξη είναι όχι μόνο απογοητευτική, αλλά και χειροτερεύει συνεχώς και στους τρεις τομείς. Ειδικότερα, από το 2009 και μετά, οι επιδόσεις των ελλήνων μαθητών βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των 37 χωρών του ΟΟΣΑ, ενώ στον τελευταίο διαγωνισμό του 2018 και η Τουρκία βρίσκεται σε καλύτερη θέση. Είναι γνωστό ότι η εκπαίδευση αποτελεί τον πιο κρίσιμο πυλώνα της αναπτυξιακής διαδικασίας και ότι δημιουργεί το ανθρώπινο κεφάλαιο το οποίο βρίσκεται στη ρίζα της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ανάπτυξης μιας κοινωνίας. (περισσότερα…)

Τα τελευταία χρόνια το μεταναστευτικό ζήτημα αποτελεί για τη χώρα μας το πιο δυσεπίλυτο ίσως πρόβλημα, επειδή έχει αποκλειστικά εξωγενείς αιτίες. Η οικονομική ανέχεια και οι πόλεμοι σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας, με αιχμή τον πόλεμο στη Συρία, δημιουργούν ένα κύμα μεταναστών και προσφύγων, για το οποίο η χώρα μας δεν έχει καμία απολύτως ευθύνη. Επιπλέον, η συσσώρευση τεσσάρων εκατομμυρίων μεταναστών στη γειτονική μας Τουρκία τής επιτρέπει την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού ζητήματος, προκειμένου να επιτύχει τους δικούς της στόχους εξωτερικής πολιτικής. Είναι προφανές ότι οι ροές μεταναστών προς τη χώρα μας εξαρτώνται από τις σχέσεις της με τη Δύση γενικότερα και με την Ελλάδα ειδικότερα (περισσότερα…)

Την απελευθέρωση των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας μετά από πολλά χρόνια, σηματοδοτεί ο προϋπολογισμός του 2020, βάζοντας τέλος στα υπερπλεονάσματα και άρα στην υπερφορολόγηση, χωρίς να διακινδυνεύει την συμβατική υποχρέωση της χώρας για στόχο 3,5%, δηλώνει στο liberal.gr ο Ναπολέων Μαραβέγιας, καθηγητής του ΕΚΠΑ και πρώην υπουργός.

Σχολιάζοντας τις αναπτυξιακές προοπτικές του νέου προϋπολογισμού, ο πρώην υπουργός σημειώνει ότι αποπνέει αισιοδοξία για την επίτευξη ενός φιλόδοξου στόχου στο 2,8% για το 2020, και ότι στο μέτωπο των φοροελαφρύνσεων ενισχύεται τόσο η πλευρά της προσφοράς, μέσω των επιχειρήσεων που ενθαρρύνονται από τη μείωση της φορολογίας να παράγουν περισσότερο, όσο και η πλευρά της ζήτησης, δηλαδή των καταναλωτών.

Χαρακτηρίζει φιλόδοξη την πρόβλεψη για αύξηση των επενδύσεων κατά 13,4% το 2020, καθώς, όπως λέει, ο χρονικός ορίζοντας προετοιμασίας, πραγματοποίησης και απόδοσής τους είναι πολύ μεγαλύτερος του ενός έτους, ενώ θεωρεί χαμηλότερη από αυτήν που τελικά θα πραγματοποιηθεί, την εκτίμηση για αύξηση 1,8% της ιδιωτικής κατανάλωσης.

«Η εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία, σε συνδυασμό με τις φοροελαφρύνσεις των χαμηλών εισοδημάτων και την προβλεπόμενη αύξηση της απασχόλησης, συνηγορούν στην επέκταση της ιδιωτικής κατανάλωσης, πέρα της σχετικής πρόβλεψης για το 2020. Μια τέτοια επέκταση, όμως, μπορεί να αυξήσει τις εισαγωγές, καθώς οι εξαγωγές, λόγω των διεθνών δυσκολιών, δεν αναμένεται να αυξηθούν αναλόγως», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Οικονομικής Πολιτικής Διακυβέρνησης και Ανάπτυξης του ΕΚΠΑ.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη (περισσότερα…)

Η άρνηση της Γαλλίας να συμφωνήσει με την έναρξη των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας στην Ε.Ε., με την αιτιολογία ότι πριν από τη διεύρυνση χρειάζεται εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, έφερε και στον ελληνικό δημόσιο διάλογο το ζήτημα του τρόπου λήψης των ευρωπαϊκών αποφάσεων. Εθεσε, δηλαδή, με σαφήνεια το θέμα του διακυβερνητικού χαρακτήρα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και, δυστυχώς, όχι μόνο.

Η στάση της Γαλλίας, ειδικότερα στην περίπτωση της Βόρειας Μακεδονίας, δημιουργεί στη χώρα μας προβλήματα, καθώς, σύμφωνα με τη συμφωνία των Πρεσπών, η χρήση της ονομασίας «Βόρεια Μακεδονία» στο εσωτερικό της γειτονικής χώρας συνδέεται, δυστυχώς, με την ενταξιακή πορεία της στην Ευρωπαϊκή Ενωση (περισσότερα…)