Ολοι οι διεθνείς και εθνικοί οικονομικοί οργανισμοί, με πολλές επιφυλάξεις σχετικά με τη διάρκεια της πανδημίας, δημοσιεύουν μακροοικονομικές προβλέψεις, οι οποίες κυμαίνονται από 5% έως και 10% μείωση του ΑΕΠ περίπου για όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ και τη χώρα μας. Βεβαίως, το μέγεθος της ύφεσης και συνεπώς της αύξησης της ανεργίας και του δημόσιου χρέους εξαρτάται και από το μέγεθος των «αποζημιώσεων» που χορηγούν τα κράτη με μορφή επιδοτήσεων, δανείων, ή εγγυήσεων δανείων προς τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους. Προφανώς όσο μεγαλύτερες είναι οι αποζημιώσεις αυτές, τόσο μικρότερες θα είναι οι απώλειες στα μακροοικονομικά μεγέθη, δηλαδή στο ΑΕΠ, στην ανεργία, στα δημοσιονομικά ελλείμματα και στο δημόσιο χρέος. (περισσότερα…)

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πανδημία που προκάλεσε ο κορωνοϊός αποτελεί το μεγαλύτερο γεγονός του 21ου αιώνα, που, όπως φαίνεται, θα αφήσει ένα βαθύ αποτύπωμα σε όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας και της ιδιωτικής ζωής των ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο.

Δεν πρόκειται μόνο για την οικονομική καταστροφή με μείωση της οικονομικής δραστηριότητας περίπου 10%-15% την τρέχουσα χρονιά σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά για μια μεγάλη αλλαγή στον τρόπο παραγωγής, στον τρόπο κατανάλωσης, στον τρόπο εκπαίδευσης, στον τρόπο διασκέδασης και γενικότερα στον τρόπο ζωής. Ακόμη περισσότερο φαίνεται ότι, αν η πανδημία έχει διάρκεια, θα αλλάξει και τον τρόπο σκέψης των ανθρώπων, τις αντιλήψεις για τον ρόλο του κράτους και των διεθνών οργανισμών, για τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και των κρατών, ακόμη και για τη σημασία της επιστήμης και τη δύναμη του ορθού λόγου. (περισσότερα…)

Μετά τα καλά νέα της EUROSTAT, ότι η ελληνική οικονομία υπέστη ύφεση μόνο 0,9% στο πρώτο τρίμηνο του 2020, έναντι του προηγούμενου αντίστοιχου διαστήματος, ενώ στο σύνολο της ΕΕ η ύφεση έφθασε στο 3,2%, έρχεται και η βελτιωμένη πρόβλεψη του ΟΟΣΑ για το 2020 . Σύμφωνα με αυτήν, η ύφεση στο τρέχον έτος στην Ελλάδα δεν θα ξεπεράσει το 8% έναντι 9,1% στην Ευρωζώνη σε αντίθεση με όλες τις άλλες προβλέψεις. (περισσότερα…)

Το 2021 η χώρα μας συμπληρώνει 200 χρόνια από την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα που οδήγησε στη δημιουργία του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Μετά από 160 χρόνια γεμάτα ηρωικές στιγμές, διχασμούς, πραξικοπήματα, πτωχεύσεις, αναπτυξιακές προσπάθειες και σπουδαία επιτεύγματα, η Ελλάδα κατόρθωσε να γίνει πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης το 1981. Ετσι, το 2021 η χώρα μας γιορτάζει ταυτόχρονα την έναρξη της Επανάστασης πριν από 200 χρόνια και την ένταξή της στην ΕΕ πριν από 40 χρόνια. (περισσότερα…)

Επειτα από 62 χρόνια ύπαρξης, με προόδους, οπισθοδρομήσεις, οικονομικές κρίσεις, υφέσεις και αναζωπυρώσεις εθνικισμού, η Ευρωπαϊκή Ενωση με 27 κράτη-μέλη συνεχίζει την ειρηνική αλλά πολυτάραχη πορεία της, παρά την «πληγή» που δημιούργησε η αποχώρηση της Βρετανίας. Ο άξονας Γερμανίας – Γαλλίας συνεχίζει να λειτουργεί με περισσότερες τριβές μετά την ενοποίηση της Γερμανίας και την ανάδειξή της ως της μεγαλύτερης οικονομικής δύναμης της Ευρωπαϊκής Ενωσης. (περισσότερα…)

Σε προηγούμενο άρθρο μας («Βήμα» 8/4/20) γράφαμε για τη μεγάλη σημασία της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος, τους θεσμούς και τον επιστημονικό ορθολογισμό στην εποχή της πανδημίας. Γιατί μόνο με την εμπιστοσύνη μπορούν οι πολίτες μιας χώρας να ακολουθήσουν τις οδηγίες της κυβέρνησης για την αναγκαία απόσταση μεταξύ τους και την απομόνωση στη δύσκολη περίοδο της πανδημίας. (περισσότερα…)

Στο τέλος, της δεκαετίας του 2000 εκδηλώθηκε η παγκόσμια οικονομική κρίση, αρχικά ως χρηματοπιστωτική στις ΗΠΑ και στη συνέχεια ως κρίση της πραγματικής οικονομίας σε όλες σχεδόν τις χώρες. Η στροφή στο Κράτος και στην κευνσιανή οικονομική πολιτική αντιμετώπισε πυροσβεστικά το πρόβλημα, αλλά δεν υπήρξε ουσιαστική αποτελεσματική και συντονισμένη σε διεθνές επίπεδο ρύθμιση στην «αναρχία» των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Παράλληλα, δύο νέα δεδομένα αναδύθηκαν στο παγκόσμιο χώρο: η εμφάνιση της Κίνας ως μεγάλης πολιτικής και οικονομικής δύναμης ( και ευρύτερα η ανάπτυξη των χωρών της νοτιανατολικής Ασίας) και βέβαια το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής. Τα τελευταία χρόνια, η πολιτική των ΗΠΑ για την αντιμετώπιση και των δύο αυτών ζητημάτων όξυνε τα προβλήματα, τόσο στην παγκόσμια οικονομία με τον προστατευτισμό που προσπαθεί να επιβάλει έναντι της Κίνας και της Ευρώπης, όσο και στην προστασία του περιβάλλοντος με την άρνηση λήψης μέτρων για την αυξανόμενη απειλή της αλλαγής του κλίματος του πλανήτη. (περισσότερα…)

Οπως όλοι ξέρουμε, στη σημερινή φάση της τεράστιας ανάπτυξης των οικονομικών, εμπορικών, επιχειρηματικών, επιστημονικών και τουριστικών ανταλλαγών μεταξύ των κρατών, η απομόνωση και η συνεπαγόμενη παύση των οικονομικών δραστηριοτήτων, που επιβάλλει η πανδημία, είναι καταστροφικές για την ευημερία των κατοίκων καθεμίας χώρας ξεχωριστά και του πλανήτη συνολικά. Πολύ περισσότερο βλαπτική είναι η απομόνωση των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι οποίες, εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα, έχουν αναπτύξει πολύ στενές σχέσεις κάθε μορφής μεταξύ τους. Ειδικότερα, μάλιστα, η απομόνωση και η περιχαράκωση των χωρών-μελών της ευρωζώνης, οι οποίες έχουν επιπλέον και κοινό νόμισμα, μπορεί να αποβούν «θανατηφόρες» για την οικονομική και κοινωνική ζωή των κατοίκων των χωρών αυτών. (περισσότερα…)

Ο τρόπος που αντιμετωπίζεται η πανδημία αποκαλύπτει τις βαθύτερες πολιτισμικές διαφορές μεταξύ των χωρών της ΕΕ, πράγμα που μπορούμε εύκολα να διακρίνουμε. Από τη μια πλευρά, είναι οι χώρες του Βορρά της ΕΕ γύρω από τη Βόρεια Θάλασσα, οι οποίες είχαν διαφορετική ιστορική πορεία και προτεσταντικό πολιτιστικό υπόβαθρο. Από την άλλη πλευρά, είναι οι χώρες του Νότου της ΕΕ στη Μεσόγειο Θάλασσα, οι οποίες είχαν προφανώς διαφορετική ιστορική διαδρομή και καθολικές ή/και ορθόδοξες πολιτιστικές παραδόσεις.

Στις βόρειες ευρωπαϊκές χώρες, ο οικονομικός ορθολογισμός φαίνεται να καθοδηγεί τη δράση των κυβερνήσεών τους και να κυριαρχεί έναντι της προστασίας της ανθρώπινης ζωής με τη δικαιολόγηση, ότι η παύση οικονομικών δραστηριοτήτων και η οικονομική καταστροφή, που αναπόφευκτα αυτή η παύση θα προκαλέσει, μπορεί να στοιχίσει περισσότερο σε ανθρώπινο πόνο (ανεργία, φτώχεια κ.λπ.) απ’ όσο ο θανατηφόρος κορωνοϊός. Ετσι, τα υγειονομικά μέτρα απομόνωσης στις χώρες αυτές και καθυστέρησαν και δεν είναι τόσο αυστηρά (π.χ. Βρετανία, Σουηδία κ.ά.) με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλές απώλειες σε ανθρώπινες ζωές με «αντάλλαγμα» να μην υπάρξει μεγάλη οικονομική καταστροφή! (περισσότερα…)

Οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης εισήλθαν στην εποχή της νεωτερικότητας, δηλ. στη σύγχρονη εποχή από τα τέλη του 18ου αιώνα περίπου και σταδιακά ακολούθησαν οι άλλες χώρες του κόσμου. Βασικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης εποχής είναι η κυριαρχία του ορθολογισμού και της επιστήμης στη θέση της μεταφυσικής πίστης, η ανάπτυξη καπιταλιστικών δομών, η ανάδυση του έθνους-κράτους και του «κράτους δικαίου», η διάλυση των προσωπικών σχέσεων της μικρής κοινότητας και η δημιουργία απρόσωπων κοινωνιών, η εμφάνιση απόμακρων συστημάτων και θεσμών και τέλος η εμπέδωση της εμπιστοσύνης σε αυτά τα συστήματα και τους θεσμούς, η οποία είναι απολύτως απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία και ανάπτυξη αυτού του νεωτερικού κοινωνικού συστήματος. (περισσότερα…)