Καθώς επανέρχεται το δεύτερο κύμα της Πανδημίας στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και σ’ ολόκληρο τον κόσμο, τίθεται και πάλι το τραγικό δίλημμα: Υγεία ή οικονομική ευημερία των πολιτών. Τώρα μάλιστα τίθεται με μεγαλύτερη επίγνωση της πραγματικότητας, μετά την εμπειρία της άνοιξης του 2020 αυτού του χρόνου.

Κάθε μήνας καραντίνας ή lockdown στοιχίζει 2,5-3% μείωση του ΑΕΠ σε οποιαδήποτε χώρα, όπως έχει υπολογισθεί από έγκυρους διεθνείς οργανισμούς. Συνεπώς, τώρα ξέρουμε τι σημαίνει ακριβώς για την οικονομία μια παύση της οικονομικής δραστηριότητας με γενικευμένη καραντίνα που επιβάλλεται για τη ριζική αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού. (περισσότερα…)

Κατά πόσο τα επιστημονικά πορίσματα που αφορούν στην υγεία και την ασφάλεια των ανθρώπων φθάνουν στους πολίτες χωρίς παρέμβαση από τις εκάστοτε πολιτικές εξουσίες ή από πανίσχυρα επιχειρηματικά συμφέροντα αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα στις σύγχρονες κοινωνίες. Πρόκειται για ένα ζήτημα ευθύνης των επιστημόνων απέναντι στην κοινωνία. (περισσότερα…)

Η δημοκρατία ως σύστημα διακυβέρνησης μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Η δημοκρατία, όμως ως αξία, που πρέπει να διέπει όλα τα συστήματα διακυβέρνησης και λήψης αποφάσεων από το επίπεδο της πολιτεία μέχρι το επίπεδο της οικογένειας είναι μία και μοναδική. Εκφράζεται με το σεβασμό στο νόμο και στο κράτος δικαίου, με το σεβασμό στη μειοψηφία, στη διαφορετικότητα και στη διαφορετική άποψη, χωρίς να ανέχεται τη βία, λεκτική ή φυσική. Δημοκρατία σημαίνει ελευθερία δράσης, όχι όμως πέρα από τα όρια της κοινωνικής συμβίωσης, σημαίνει ελευθερία του λόγου, όχι όμως επιβολή απόψεων με τη βία και την παραπλανητική προπαγάνδα. (περισσότερα…)

Η αλαζονεία δημιουργείται στα άτομα, στις οικογένειες, στις κοινωνικές ομάδες και τελικά στις χώρες από μια εμπεδωμένη, υπαρκτή ή μη, υπεροχή σε κάποιον τομέα, οικονομικό, κοινωνικό ακόμη και ιδεολογικό ή ιστορικό. Στην περίπτωση της γειτονικής μας χώρας, έχει ενδιαφέρον να ανιχνεύσει κανείς αν τα αίτια της αλαζονικής στάσης της, όχι μόνο απέναντι στη χώρα μας, αλλά γενικότερα απέναντι σε όποια χώρα θεωρεί ότι αποτελεί εμπόδιο στα μεγαλεπήβολα σχέδια κυριαρχίας της στη Μέση Ανατολή, οφείλονται στην οικονομική της ευρωστία. (περισσότερα…)

Συχνά, η αντιπαλότητά μας με την Τουρκία οδηγεί σε υπερεκτίμηση ή σε υποεκτίμηση των οικονομικών προβλημάτων της, πράγμα που δεν βοηθά στην επίγνωση της πραγματικότητας. Είναι γνωστό ότι τα τελευταία 15 χρόνια η τουρκική οικονομία αναπτύσσεται με σχετικά υψηλούς ρυθμούς (3-4%) ετησίως, με αποτέλεσμα το ΑΕΠ της Τουρκίας να είναι σήμερα τέσσερις φορές μεγαλύτερο από αυτό της χώρας μας, καθώς η Ελλάδα έχασε στη δεκαετή περίοδο της κρίσης περίπου 25% του δικού της ΑΕΠ.

Ωστόσο, το κατά κεφαλήν προϊόν της Ελλάδας παρά τη μείωσή του παραμένει περίπου διπλάσιο από αυτό της Τουρκίας, λόγω του μεγάλου πληθυσμού της γειτονικής χώρας, που οφείλεται στον δημογραφικό δυναμισμό της. Αυτός ο δημογραφικός δυναμισμός της Τουρκίας σε σύγκριση με τον δημογραφικό μαρασμό της χώρας μας, όπως έχει ήδη αναλυθεί πρόσφατα (βλ. Τ. Γιαννίτσης, ΤΑ ΝΕΑ, 29/8/20), θα μπορούσε να την οδηγήσει και σε αναπτυξιακό δυναμισμό στο μέλλον. (περισσότερα…)

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η εκπόνηση ενός αναπτυξιακού σχεδίου και κυρίως η εφαρμογή του έχει μεγάλη σημασία. Προσανατολίζει τη δράση της κυβέρνησης, της δημόσιας διοίκησης και των παραγωγικών δυνάμεων μιας χώρας προς επιθυμητούς από την πλειονότητα της κοινωνίας στόχους. Προφανώς, οι κοινωνίες αποτελούνται από διαφορετικά στρώματα και ομάδες συμφερόντων. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο ο σχεδιασμός πρέπει να πείθει και να εμπνέει εμπιστοσύνη ότι με τους χειρισμούς της κυβέρνησης κάθε κοινωνικό στρώμα μπορεί να επωφεληθεί λιγότερο ή περισσότερο από τις προτεινόμενες αλλαγές. Επιπλέον, το σχέδιο πρέπει να προσφέρει ένα κοινό για όλους τους πολίτες όραμα που θα πείθει ότι η υλοποίησή του θα οδηγήσει σε μια κοινωνία πιο ανεπτυγμένη και πιο δίκαιη. Διαφορετικά το προτεινόμενο αναπτυξιακό σχέδιο, ακόμη κι αν είναι τεχνοκρατικά άρτιο, δεν έχει πολλές πιθανότητες επιτυχούς υλοποίησης. (περισσότερα…)

Η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων μετά την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Κορυφής αποτελεί εθνική προτεραιότητα . Το ύψος των πόρων που πέτυχε να εξασφαλίσει η κυβέρνηση φθάνει τα 72 δισ. ευρώ για την επόμενη επταετία. Το ποσό είναι τεράστιο, αν συγκριθεί με το σύνολο των πόρων (160 δισ. ευρώ) που εισέπραξε η χώρα μας στα 40 περίπου χρόνια της συμμετοχής μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Συνεπώς, χρειάζεται Εθνικό Σχέδιο, το οποίο με ευφυή τρόπο θα προσανατολίζει και θα επικεντρώνει την αναπτυξιακή δράση της κυβέρνησης, της δημόσιας διοίκησης και των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας σε στόχους, τους οποίους η πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας θα έχει επιλέξει μέσα από έναν ευρύ δημόσιο διάλογο με βάση τις προτάσεις των ειδικών επιστημόνων. (περισσότερα…)

Μετά την πρόσφατη επιτυχία της κυβέρνησης να εξασφαλίσει 72 δισ. ευρώ (12 δισ. είναι χαμηλότοκα δάνεια) για την επόμενη επταετία από την Ευρωπαϊκή Ενωση, το μέγα ερώτημα που τίθεται είναι με ποιο τρόπο θα αξιοποιηθούν όλοι αυτοί οι πόροι. Σύμφωνα με τις σχετικές μετρήσεις, η χώρα μας εισέπραξε περίπου 160 δισ. στα περίπου 40 χρόνια που συμμετέχει στο ευρωπαϊκό εγχείρημα (1) και συνεπώς η σύγκριση με την εισροή πόρων στα επόμενα επτά χρόνια δείχνει το μέγεθος της επιτυχίας. (περισσότερα…)

Ο εμπνευστής της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης Jean Monnet θεωρούσε ότι η ενοποίηση της Ευρώπης προχωρεί μέσα από μεγάλες κρίσεις. Πράγματι, οι ευρωπαϊκές χώρες στη μεταπολεμική περίοδο, όταν αποφάσισαν να συνεργαστούν κυρίως στο οικονομικό πεδίο, βρέθηκαν συχνά μπροστά σε διλήμματα: ή θα έπρεπε να υποχωρήσουν και να χαθεί η προηγούμενη προσπάθειά τους ή να προχωρήσουν παρά τις δυσκολίες και να διασφαλίσουν την πρόοδό τους με ένα ακόμη βήμα, μικρό ή μεγαλύτερο, ανάλογα με τις συνθήκες και με τις διαθέσεις των κρατών-μελών. (περισσότερα…)

Ένα από τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι επαναστατημένοι Έλληνες στον αγώνα τους για την ανεξαρτησία ήταν η εξεύρεση οικονομικών πόρων για τη συντήρηση των πολεμιστών και την προμήθεια οπλισμού. Τα κρατικά μορφώματα που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια του 1821 όπως: η «Μεσσηνιακή Γερουσία», ο «Οργανισμός της Πελοποννησιακής Γερουσίας», ο «Οργανισμός της Γερουσίας της Δυτικής Ελλάδος», κ.ά. δεν διέθεταν οργανωμένη υπηρεσία διαχείρισης των οικονομικών πόρων που συνέλεγαν. Αργότερα το 1822, μετά τη συγκρότηση του Βουλευτικού και του Εκτελεστικού με βάση το Προσωρινό Πολίτευμα της Α’ Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου ορίστηκε ότι το Βουλευτικό Σώμα (Βουλή) εγκρίνει τον «Υποθετικό Λογαριασμό προσόδων και εξόδων» (Προϋπολογισμό), που υποβάλλει το Εκτελεστικό Σώμα (Κυβέρνηση). (περισσότερα…)