Τον τελευταίο καιρό, τα ευρωπαϊκά κόμματα επιλέγουν τα πρόσωπα που θα προτείνουν για τη θέση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε μια προσπάθεια να πεισθεί το εκλογικό σώμα, οι Ευρωπαίοι πολίτες δηλαδή, ότι περιορίζεται το έλλειμμα της δημοκρατικής διακυβέρνησης στην Ε.Ε.

Στόχος είναι να μην υπάρξουν και πάλι φαινόμενα, όπως σε προηγούμενες ευρωεκλογές, όπου υποψήφιος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προερχόμενος από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα υποστηριζόταν και από ευρωβουλευτές του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος, με αποτέλεσμα να νοθεύεται η «λαϊκή εντολή».

Στις επικείμενες ευρωεκλογές έχουν ήδη προταθεί από τα μεγάλα ευρωπαϊκά κόμματα σημαντικά πρόσωπα για τη θέση του προέδρου της Επιτροπής. Από το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα ο κ. Σουλτς, από το Ευρωπαϊκό Κόμμα των Φιλελευθέρων ο κ. Φέρχοφσταντ και από το Ευρωπαϊκό Κόμμα της Αριστεράς ο κ. Τσίπρας. Σύντομα θα αποφασίσει και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα μεταξύ των κ.κ. Γιουνκέρ, Μπαρνιέ και Κατάινεν. (περισσότερα…)

Ο πρόσφατος σεισμός που συντάραξε την Κεφαλονιά δημιουργεί συνειρμούς. Ο «οικονομικός σεισμός», που συγκλόνισε και συγκλονίζει ακόμη ολόκληρη τη χώρα, μπορεί να έχει αντιστοιχίες με το φυσικό φαινόμενο ενός σεισμού.

Πράγματι, η εμφάνιση της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα μπορεί να ξάφνιασε πολλούς, ήταν όμως αναμενόμενη. Η οικονομία, σε εθνικό, περιφερειακό ή διεθνές επίπεδο κατά διαστήματα, σε κανονικούς ή ακανόνιστους «κύκλους», δημιουργεί μικρές ή μεγαλύτερες κρίσεις.

Το μεγάλο ζήτημα είναι αν μια χώρα έχει αρκετά ισχυρές οικονομικές και κοινωνικές δομές για να «αντέξει» με τις λιγότερο δυνατές απώλειες. Οπως συμβαίνει με το σεισμό, όπου οι οικοδομές και οι υποδομές «αντέχουν», αν είναι κατασκευασμένες με σωστό τρόπο, το ίδιο συμβαίνει και με την οικονομική κρίση. (περισσότερα…)

Ο πιο άμεσος στόχος της κυβέρνησης, που ήταν η διατήρηση της ελληνικής οικονομίας στην Ευρωζώνη και η εφαρμογή των δεσμεύσεων της χώρας έναντι των ευρωπαίων εταίρων και δανειστών μας για δημοσιονομική προσαρμογή (ώστε να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για σταθεροποίηση και στη συνέχεια ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας), φαίνεται να έχει σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί.

Το έτος 2013 φαίνεται να κλείνει με πρωτογενές πλεόνασμα στον Προϋπολογισμό και με θετικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, δυστυχώς με τεράστιο κόστος. (28% ανεργία , 25% του ΑΕΠ συσσωρευτική ύφεση).
Ομως, η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα σταθεροποίησης της οικονομίας και η δυσκολία προσέλκυσης επενδύσεων συνδέονται προφανώς με το ζήτημα της οριστικής διευθέτησης μεγάλου του χρέους της χώρας (170% του ΑΕΠ ή 320 δισ. ευρώ) καθώς και με τις καθυστερήσεις σ’ όλες σχεδόν τις υποχρεώσεις έναντι των δανειστών της για πραγματοποίηση διαρθρωτικών αλλαγών. (περισσότερα…)

Οι σχέσεις μεταξύ κράτους και αγοράς, μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, είναι ένα ιδεολογικά και πολιτικά φορτισμένο πάντα επίκαιρο ζήτημα.

Μεταπολεμικά, για τρεις δεκαετίες, η άνοδος των πολιτικών και κοινωνικών κινημάτων σοσιαλιστικών αποχρώσεων είχε οδηγήσει τις χώρες της Ευρώπης, τουλάχιστον, σε μια πολιτική και κοινωνική ισορροπία, όπου το κράτος είχε κρίσιμη σημασία, καθώς είχε κυριαρχήσει σε πολλούς τομείς. Ο δημόσιος τομέας, άλλοτε σε συνεργασία, άλλοτε σε αντιπαράθεση και ανταγωνισμό με τον ιδιωτικό, πέρα από την εκπαίδευση, την υγεία, την κοινωνική πρόνοια κ.ά., είχε εξαιρετικά σημαντικό ρόλο ακόμη και σε καθαρά παραγωγικούς τομείς.

Παράλληλα, με τη δημοσιονομική πολιτική (δαπάνες και έσοδα), το κράτος στο δυτικό κόσμο είχε φθάσει να ελέγχει περισσότερο από το μισό παραγόμενο ετησίως προϊόν και, συνεπώς, να έχει πρωτεύοντα αναπτυξιακό και αναδιανεμητικό ρόλο στην οικονομία και στην κοινωνία. Η έννοια της «μικτής οικονομίας» (ούτε οικονομία της αγοράς ούτε οικονομία κρατικού σχεδιασμού) είχε κυριαρχήσει. Το κράτος είχε αναλάβει πολλαπλούς ρόλους στο πλαίσιο του ονομαζόμενου κράτους πρόνοιας. (περισσότερα…)

Οι εκτιμήσεις για το γεγονός ότι η Ελλάδα βρίσκεται αυτή την περίοδο στην προεδρία στην Ε.Ε. κυμαίνονται μεταξύ ασήμαντου και σπουδαίου. Οπως συνήθως, ο δημόσιος λόγος, στη χώρα μας, κινείται μεταξύ των άκρων. Είναι όμως αλήθεια ότι και μόνο ο συμβολισμός έχει μεγάλη σημασία στην πολιτική. Πολύ περισσότερο που η ελληνική προεδρία στην Ε.Ε. μπορεί να είναι περισσότερο ουσιαστική, ακόμη και μέσα στις έκτακτες συνθήκες για τη χώρα μας, αν έχει προετοιμασθεί σωστά και έχει αξιοποιήσει το κεκτημένο προηγούμενων προεδριών.

Στην Ευρωπαϊκή Ενωση ξέρουμε ότι υπάρχει, τουλάχιστον, τυπική θεσμική ισότητα των κρατών-μελών και ότι οι διαδικασίες που προβλέπονται, τηρούνται κατά γράμμα στις προεδρίες. Είτε πρόκειται για μικρή και ανίσχυρη χώρα-μέλος είτε πρόκειται για μεγάλη και ισχυρή, η προεδρία στα διάφορα ευρωπαϊκά όργανα έχει πάντα συντονιστικό και εισηγητικό ρόλο, χωρίς να προσφέρει στη χώρα που την ασκεί καμία υπέρτερη πολιτική ή διοικητική υπεροχή, σε σχέση με τις άλλες χώρες-μέλη. (περισσότερα…)

Η αναπαράσταση του Κράτους στη σκέψη των πολιτών του σχετίζεται με την ιστορική διαδρομή και τον τρόπο συγκρότησής του κατά τους περασμένους αιώνες. Προφανώς, ο τρόπος πρόσληψης του Κράτους από τους πολίτες έχει μεγάλη σημασία για τη συμπεριφορά τους απέναντί του.

Επίσης, έχει μεγάλη σημασία η σχέση μεταξύ του πολιτικού και του διοικητικού συστήματος του Κράτους και ο τρόπος που το πολιτικό σύστημα αντιλαμβάνεται τη σχέση του με το διοικητικό σύστημα και με τους πολίτες. Προφανώς την ίδια σημασία έχει και το αντίθετο, δηλαδή, με ποιο τρόπο το διοικητικό σύστημα αντιλαμβάνεται τη σχέση του με το πολιτικό σύστημα και με τους πολίτες.

Στην περίπτωση της χώρας μας, προφανώς για ιστορικούς λόγους, δύσκολα ανιχνεύσιμους ακόμη και από τους ειδικούς, οι πολίτες αντιλαμβάνονται το Κράτος πολύ περισσότερο ως πάροχο και δυνάστη και λιγότερο ως εγγυητή των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του συνόλου της κοινωνίας. Ειδικότερα, οι πολίτες αντιλαμβάνονται το Κράτος όχι τόσο ως πάροχο δημοσίων αγαθών, αλλά κυρίως ως πάροχο προσόδων είτε άμεσων (επιδοτήσεις, προνοιακές παροχές) είτε έμμεσων (διευκολύνσεις για απόκτηση προνομίων, φορολογική ασυλία) με μια δαιδαλώδη πολυνομία, που εκτρέφει την ανομία και διογκώνει τη διαφθορά. (περισσότερα…)

Η αρχή του καινούργιου χρόνου συνοδεύεται πάντοτε από ευχές και ελπίδες για βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης της Ελλάδας, της Ευρώπης και ολόκληρου του Κόσμου. Σύμφωνα με τις σχετικές προβλέψεις, η οικονομική κατάσταση στο σύνολο του Πλανήτη αναμένεται ελαφρώς βελτιωμένη το 2014 σε σχέση με το 2013. Αυτή η εξέλιξη οφείλεται κυρίως στη συνεχιζόμενη ανάπτυξη στην Κίνα, αλλά και στη βελτίωση της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου, της οικονομίας των ΗΠΑ.

Αντίθετα, στην Ευρώπη η βελτίωση αναμένεται οριακή. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία του τρίτου τριμήνου του 2013 δείχνουν ότι, ενώ η αμερικανική οικονομία αναπτύχθηκε με 4,1%, η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη με δυσκολία ξεπέρασε τη στασιμότητα με 0,1%. Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα στο ζήτημα της ανεργίας, όπου στις ΗΠΑ έχει πέσει στο 7% περίπου ενώ στην Ευρωζώνη βρίσκεται στο 12% στο τέλος του 2013. Στις κακές επιδόσεις της Ευρωζώνης σημαντικό ρόλο παίζει η οικονομική κατάσταση στον ευρωπαϊκό Νότο (Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα), όπου είναι γεγονός ότι η οικονομία βρίσκεται σε ύφεση και η ανεργία έχει φθάσει σε ιστορικά επίπεδα. (περισσότερα…)

Καθώς ο δημόσιος λόγος στη χώρα μας κυριαρχείται σχεδόν αποκλειστικά με τις πολιτικές συνέπειες της εκπλήρωσης των «προαπαιτούμενων» για την είσπραξη των δόσεων στο πλαίσιο του Μνημονίου, δεν αποδίδει την αναλογούσα σημασία σε κρίσιμες αποφάσεις της Ε.Ε. για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης και βέβαια της Ελλάδας μέσα σε αυτήν.

Την περασμένη εβδομάδα, η Ε.Ε. αποφάσισε σχετικά με τις διαδικασίες στήριξης/εκκαθάρισης των ευρωπαϊκών τραπεζών, οι οποίες θα βρίσκονται υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η αναγκαία χρηματοδότηση στις περιπτώσεις αυτές θα γίνεται από ένα κοινό Ευρωπαϊκό Ταμείο, του οποίου οι πόροι θα προέρχονται από όλες τις τράπεζες των κρατών-μελών. Πρόκειται για την πολυσυζητημένη «Τραπεζική Ενωση». Μέχρι εδώ, η απόφαση φαίνεται να είναι ένα πραγματικό «δώρο» στις λιγότερο ισχυρές χώρες-μέλη από τις οικονομικά ισχυρότερες και να εφαρμόζεται στην πράξη η διακηρυσσόμενη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Ταυτόχρονα, τουλάχιστον όσον αφορά τις μεγαλύτερες (συστημικές) τράπεζες, η εποπτεία της λειτουργίας τους δεν ανήκει πλέον στα εθνικά κράτη, αλλά στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, πράγμα που αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. (περισσότερα…)

Τον κλέφτη το φτωχό ανελέητα δικάζουν, τον διαπομπεύουν και σκληρά τον τυραννούν. Μα αυτόν που κλέβει το Δημόσιο θαυμάζουν και όλοι σαν άρχοντα τρανό τονε τιμούν.

Π. Καρντενάλ, 12ος αιώνας 1

Πολύ συχνά στη δημόσια συζήτηση στη χώρα μας τίθεται το ζήτημα της στάσης της κοινωνίας έναντι της φοροδιαφυγής. Οπως φαίνεται από τους στίχους του τραγουδιού των τροβαδούρων του 12ου αιώνα, από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα δεν άλλαξαν και πολύ τα πράγματα.

Στη σημερινή περίοδο της βαθιάς οικονομικής κρίσης η φοροδιαφυγή όχι μόνο συνεχίζεται, αλλά, ιδίως μετά την αύξηση των φορολογικών συντελεστών, μάλλον αυξάνεται από όσους, κατά τεκμήριο οικονομικά ισχυρούς, μπορούν να κρύψουν τα εισοδήματά τους.

Ετσι, το φορολογικό βάρος πέφτει πάνω σε αυτούς που δεν έχουν περιθώρια «φοροκλοπής», και όπως αποδεικνύεται αυτοί είναι οι μισθωτοί του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι μάλιστα έχουν ήδη υποστεί μεγάλες περικοπές αμοιβών, της τάξης του 30-40% τα τελευταία χρόνια. Η αδικία εντείνεται, όταν οι μη μισθωτοί δηλώνουν ψευδώς χαμηλά εισοδήματα και έτσι επωφελούνται με επιδόματα και με πρόσβαση σε παροχές ή σε απαλλαγές με εισοδηματικά κριτήρια, πολύ περισσότερο από τους μισθωτούς, που δεν μπορούν να αποκρύψουν τα εισοδήματά τους.

Το παράδοξο είναι ότι στη χώρα μας, παρά την υπερβολική φορολόγηση των μισθωτών, επειδή αυτοί δεν αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα των εργαζομένων, όπως σε άλλες χώρες, το συνολικό ύψος των φορολογικών εσόδων είναι σχετικά χαμηλό, καθώς οι μη μισθωτοί εργαζόμενοι, που είναι συγκριτικά πολύ περισσότεροι, φοροδιαφεύγουν.

Προφανώς μια αποτελεσματική απάντηση στο «αιώνιο» ζήτημα της φοροδιαφυγής, εκτός από τη σταθερή πολιτική βούληση για ένταση των ελέγχων και εφαρμογή σύγχρονων τεχνικών για την αντιμετώπισή της, είναι η αλλαγή των κοινωνικών αξιών: δηλαδή η συνειδητοποίηση από τους πολίτες ότι η φοροδιαφυγή αποτελεί πραγματική κλοπή του Δημοσίου και όχι «μαγκιά» των «ικανών». Συνεπώς πρέπει να καταδικάζεται αντί να επαινείται.

ΕΘΝΟΣ 24/12/13

Καθώς πλησιάζει το τέλος της δανειακής σύμβασης (Μνημόνιο) με τους Ευρωπαίους εταίρους μας, οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου στη συμπολίτευση και στην αντιπολίτευση, που συμφωνούν με την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας μας, πρέπει να επεξεργαστούν ένα σχέδιο για την ανάπτυξη, μέσα στο νέο πλαίσιο της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης.

Είτε υπογραφεί νέο Μνημόνιο, όπως επιδιώκουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας για να συνεχίσουν τη δανειοδότηση (και να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό που προκύπτει για τα επόμενα χρόνια), είτε όχι, όπως επιδιώκει η κυβέρνηση, το κρίσιμο ζήτημα είναι κατά πόσο θα υπάρξει μια γενναία διευθέτηση του συνολικού χρέους της χώρας μας, που ανέρχεται σήμερα σε 320 δισ. ευρώ ή στο περίπου 170% του ΑΕΠ. Μια τέτοια διευθέτηση θα περιορίσει τις άμεσες δανειακές μας ανάγκες και συνεπώς θα μειώσει το χρηματοδοτικό κενό των αμέσως επόμενων ετών, οπότε δεν θα χρειαστεί, ίσως, νέο Μνημόνιο. Παράλληλα, πράγμα ακόμη σημαντικότερο, η διευθέτηση του χρέους θα ελαφρύνει μακροχρονίως το ετήσιο βάρος της αποπληρωμής του πάνω στον ελληνικό προϋπολογισμό. (περισσότερα…)