Η Συμφωνία, που φαίνεται να επιτυγχάνεται μετά από τεράστια δυστοκία και από τις δύο πλευρές, μπορεί να αποτελέσει την τελευταία ευκαιρία για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μας. Είναι φανερό, ότι η Συμφωνία αυτή δεν αποτελεί προϊόν αμοιβαίας κατανόησης και ειλικρινούς συνεργασίας, αλλά προϊόν καταναγκασμού, για να επιτευχθεί ο στόχος της κάθε πλευράς: Η Ελλάδα θέλει να παραμείνει στην Ευρωζώνη, ενώ η ΕΕ θέλει να μην ΄΄πληγωθεί΄΄ το σχέδιο της νομισματικής της ένωσης. Βέβαια, στις διεθνείς σχέσεις σπάνια οι συμφωνίες αποτελούν ΄΄γάμους από έρωτα΄΄ και όχι από ΄΄συμφέρον΄΄. Το ερώτημα είναι οι όροι που συνοδεύουν κάθε συμφωνία.

Στην περίπτωση που εξετάζουμε, η Ελλάδα βρέθηκε στη δύσκολη θέση να δεχθεί σκληρούς όρους, οι οποίοι θα ήταν ακόμη σκληρότεροι, αν μερικές ευρωπαϊκές χώρες, όπως, κυρίως, η Γαλλία, δεν προσπαθούσαν να τους αμβλύνουν μπροστά στην επιμονή της Γερμανίας και των συμμάχων της να απαλλαγούν από την ΄΄προβληματική΄΄ χώρα μας. (περισσότερα…)

Περισσότερο από πέντε χρόνια παρακολουθούμε τη σταδιακή, αλλά με διακυμάνσεις εξέλιξη του ελληνικού δράματος, μέχρι τη σημερινή κορύφωσή του. Βέβαια, εδώ και δεκαετίες υπάρχουν οι προϋποθέσεις ,για να εξελιχθεί η πορεία της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας στο σημερινό δραματικό αδιέξοδο.

Η κοινοβουλευτική δημοκρατία, που εγκαταστάθηκε για πρώτη φορά πλήρως στην μεταπολεμική Ελλάδα μετά την πτώση της δικτατορίας, εξελίχθηκε σε πελατοκρατία και οδήγησε σε ΄΄κοινωνική΄΄ διαχείριση όλων των μεγάλων αναπτυξιακών προβλημάτων της χώρας. Η επίτευξη της ΄΄κοινωνικής συνοχής΄΄ αναδείχθηκε σε μοναδικό στόχο του πολιτικού συστήματος, προκειμένου να διευκολύνεται η εναλλαγή των δύο μεγάλων κομμάτων στην κυβέρνηση. (περισσότερα…)

Η απόφαση για δημοψήφισμα αποτελεί μία κίνηση υψηλού πολιτικού και οικονομικού κόστους ενώ το όφελος αναμένεται να είναι μικρό και αβέβαιο από τα μέχρι στιγμής δεδομένα.
Η απόφαση για δημοψήφισμα αποτελεί μία κίνηση υψηλού πολιτικού και οικονομικού κόστους ενώ το όφελος αναμένεται να είναι μικρό και αβέβαιο από τα μέχρι στιγμής δεδομένα. Η ιδέα της αύξησης της διαπραγματευτικής πίεσης στους Ευρωπαίους εταίρους και δανειστές μας φαίνεται να μην αποδίδει έως τώρα τουλάχιστον τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η περισσότερο σκληρή μερίδα των δανειστών μας θεωρεί ότι πρόκειται για έναν ιδιότυπο εκβιασμό και απαντά με ανάλογο τρόπο. (περισσότερα…)

Τα Οικονομικά της Επανάστασης του 21

Πανηγυρικός της 25ης Μαρτίου 2015 στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ναπολέων Μαραβέγιας, Αναπληρωτής Πρύτανης, Καθηγητής της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Εξοχότατε κύριε Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας

Το θέμα, που θα προσπαθήσω να παρουσιάσω με μεγάλη συντομία, δεν είναι μόνο μεγάλο και δύσκολο. Προσφέρεται κατεξοχήν για ιδεολογική και πολιτική χρήση, περισσότερο ίσως από άλλα ιστορικά θέματα, δεδομένης μάλιστα της σημερινής συγκυρίας .

Ο αείμνηστος καθηγητής Α.Μ.Ανδρεάδης, που πρώτος προσέγγισε το θέμα, στάθηκε μακριά από αυτό τον πειρασμό. Θα προσπαθήσω κι εγώ, παραμένοντας απόλυτα πιστός στις κατά τεκμήριο αξιόπιστες βιβλιογραφικές και άλλες πηγές, να μην παρασυρθώ σε πολιτικές ερμηνείες, προκειμένου να μην «υποφέρει, όχι μόνο η Ιστορία, αλλά και η πολιτική πράξη, που καταφεύγει στην Ιστορία για να εμπνευσθεί», όπως γράφει ο καθηγητής Γ. Δερτιλής. (Δερτιλής 2004:75). (περισσότερα…)

«Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει εθνικό σχέδιο» σημειώνει ο καθηγητής Ναπολέων Μαραβέγιας, θυμίζοντας ότι τα μνημόνια «παραμένουν τα μοναδικά συγκεκριμένα σχέδια διαρθρωτικών αλλαγών, νεοφιλελεύθερης έμπνευσης, χωρίς όμως να εντάσσονται σε μια συνολική στρατηγική που να εξυπηρετεί τις πραγματικές ανάγκες του συνόλου της ελληνικής κοινωνίας».

Συνέντευξη στον Δημήτρη Καραγκούνη της Free Sunday

«Η υπόσχεση… της ανάπτυξης» είναι ο τίτλος του νέου σας βιβλίου. Γιατί τα αποσιωπητικά;

Στόχος των αποσιωπητικών στον τίτλο του βιβλίου είναι να δείξω με υπαινικτικό τρόπο ότι στη χώρα μας και η υπόσχεση είναι αβέβαιη, και η ανάπτυξη είναι αμφίβολη, καθώς οι προϋποθέσεις μιας βιώσιμης αναπτυξιακής διαδικασίας δεν μπορούν να πληρωθούν όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης. Έτσι, η χώρα μας βρίσκεται σε χειρότερη κατάσταση απ’ όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες που χρειάστηκαν προγράμματα διάσωσης (Πορτογαλία, Ιρλανδία, Κύπρος).

(περισσότερα…)

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών φαίνεται ότι δημιούργησε μια νέα πολιτική πραγματικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν υπήρξε όμως ανατροπή των πολιτικών συσχετισμών. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα διατήρησε μια σχετική πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει υψηλότερο ποσοστό από το Λαϊκό Κόμμα. Τα άλλα κόμματα της Αριστεράς βελτίωσαν τα ποσοστά τους, αλλά δεν προκάλεσαν έκπληξη. Αντίθετα, τα εθνικιστικά και αντιευρωπαϊκά κόμματα, όπως εξάλλου αναμενόταν, είχαν μεγάλη απήχηση.

Το τελευταίο αυτό γεγονός φαίνεται να δημιούργησε τις προϋποθέσεις, ώστε οι κυρίαρχες ευρωπαικές πολιτικές δυνάμεις να συνειδητοποιήσουν ότι η ακολουθούμενη οικονομική πολιτική της σκληρής λιτότητας μπορεί να οδηγήσει σταδιακά στην αποδόμηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Συνεπώς, μια ευελιξία, τουλάχιστον, στην εφαρμογή της πολιτικής αυτής, θα έπρεπε να υπάρξει, παρά τις αντιρρήσεις της γερμανικής πλευράς και των συμμάχων της. (περισσότερα…)

Στην Ελλάδα η προσπάθεια προσαρμογής του πανεπιστημίου στις νέες συνθήκες παγκοσμιοποίησης της γνώσης, της έκρηξης της πληροφόρησης κ.λπ. συμπίπτει με τη βαθιά οικονομική κρίση, που οδήγησε στη μείωση της χρηματοδότησης, την καθήλωση της δημόσιας δαπάνης για την έρευνα καθώς και σε μεγάλη περικοπή των αμοιβών του εκπαιδευτικού προσωπικού. Απαξιώθηκε συνολικά, έτσι, η επιστημονική γνώση.

Η δυσκολία στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της Ανώτατης Εκπαίδευσης δεν οφείλεται στην έλλειψη προτάσεων και ιδεών. Εδώ και χρόνια έχουν συζητηθεί, εντοπιστεί και καταγραφεί οι κεντρικοί άξονες που, αν ακολουθηθούν, θα μετατραπεί σταδιακά το ελληνικό πανεπιστήμιο σε σύγχρονο, διεθνώς ανταγωνιστικό εκπαιδευτικό θεσμό. Η δυσκολία βρίσκεται στην εφαρμογή των προτάσεων και στην υλοποίηση των ιδεών. (περισσότερα…)

Η απρόσκοπτη χρηματοδότηση των δημόσιων αγαθών της παιδείας και της υγείας, χάρη στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης που σημειώθηκαν σε όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου κατά την μεταπολεμική περίοδο, δημιούργησε μια περισσότερο δίκαιη κοινωνία επιτρέποντας την πρόσβαση σε αυτά τα αγαθά των λιγότερο ευνοημένων κοινωνικών στρωμάτων. Ιδιαίτερα, η δωρεάν παροχή του δημόσιου αγαθού της εκπαίδευσης και ειδικότερα της Ανώτατης Εκπαίδευσης, έδωσε τη δυνατότητα σε κοινωνικά στρώματα που θα έμεναν πάντα στο περιθώριο της κοινωνικής και οικονομικής προόδου, να επωφεληθούν και να βελτιώσουν σημαντικά τη θέση τους.

Στη χώρα μας, παρά την ανεπάρκεια δημόσιων εσόδων, υπήρξε σχετικά ικανοποιητική χρηματοδότηση της δωρεάν παροχής εκπαίδευσης κατά τις πρώτες δεκαετίες της μεταπολεμικής περιόδου, πράγμα που συνέβαλε αναμφισβήτητα στην κοινωνική κινητικότητα. Παρά τις αδυναμίες του, το αδιάβλητο σύστημα εισαγωγικών εξετάσεων στην Ανώτατη Εκπαίδευση έδωσε την ευκαιρία σε πολλούς νέους προερχόμενους από τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα της κοινωνίας, να σπουδάσουν και να διεκδικήσουν την ισότιμη πρόσβαση τους στην επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου. (περισσότερα…)

Τ​​α ελληνικά πανεπιστήμια σήμερα αντιμετωπίζουν σοβαρή απαξίωση, με μείωση της δημόσιας χρηματοδότησης και περικοπή των αμοιβών του εκπαιδευτικού προσωπικού, ενώ παράλληλα πρέπει να απαντήσουν στις σύγχρονες προκλήσεις. Η απαξίωση αυτή δημιουργεί προβλήματα στη λειτουργία τους και ταυτόχρονα ανατρέπει την κλίμακα αξιών στην κοινωνία. Αποθαρρύνει τους νέους από την προσπάθεια να κατακτήσουν τη γνώση και ωθεί Ελληνες καθηγητές να μεταναστεύσουν.

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το πρώτο πανεπιστημιακό Ιδρυμα της χώρας, αντιμετωπίζει ειδικότερα διοικητικά, οικονομικά και ακαδημαϊκά ζητήματα. Η εκλογή του πρύτανη, αποτελεί ευκαιρία να τα θέσουμε και να τα αντιμετωπίσουμε με σύμπνοια, μαζί με το Συμβούλιο, τη Σύγκλητο, τους Κοσμήτορες, τους Προέδρους, καθώς και με το εκπαιδευτικό και διοικητικό προσωπικό και τους φοιτητές. (περισσότερα…)

Πολλοί παρατηρητές θεωρούν ότι το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών στην Ελλάδα περιέχει ένα σοβαρό μήνυμα από τους Έλληνες πολίτες. Αντανακλά την επιθυμία αλλαγής πολιτικής, αλλά σε συνθήκες σταθερότητας. Πράγμα που μπορεί να ερμηνευθεί ότι οι Έλληνες πολίτες ζητούν με την ψήφο τους μια νέα πολιτική κατάσταση, όπου τα δημοκρατικά φιλοευρωπαϊκά κόμματα στα δεξιά και στα αριστερά του πολιτικού φάσματος θα πρέπει να αναζητήσουν συναινέσεις μεταξύ τους μέσα σε κλίμα ηρεμίας και μετριοπάθειας.

Υπάρχουν πολλοί τομείς όπου όλα τα δημοκρατικά και φιλοευρωπαϊκά κόμματα έχουν παρόμοιες απόψεις με μικρές διαφορές. Πρώτα από όλα σχετικά με τη θέση της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία θεωρείται αυτονόητη και δεδομένη. Εκείνο που χρειάζεται είναι να συμφωνήσουν σε ένα σχέδιο διεκδίκησης καλύτερων όρων για τη διευθέτηση του χρέους που βαραίνει πάνω στην αναπτυξιακή προοπτική της χώρας μας. (περισσότερα…)