Η σημερινή κατάσταση προσομοιάζει με αυτή που υπήρξε μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, όπου και τότε η πτώση της οικονομικής δραστηριότητας και τα δυσθεώρητα χρέη που δημιουργήθηκαν απειλούσαν το μέλλον των ευρωπαϊκών οικονομιών.

Καθώς φαίνεται να υποχωρεί η πανδημία του κορονοϊού με τα εμβόλια και τη γενίκευση των διαγνωστικών ελέγχων, το ζήτημα της οικονομικής «πανδημίας» εμφανίζεται ολοένα και πιο ανησυχητικό. Δεν είναι μόνο το «βουνό» των χρεών που συσσωρεύτηκαν σε όλες τις χώρες και ακόμη περισσότερο στις ήδη υπερχρεωμένες, όπως είναι οι χώρες του ευρωπαϊκού νότου, αλλά και το ζήτημα των συνεπειών της υπερβολικής αύξησης των δημοσίων δαπανών για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης, που επέβαλε παύση των οικονομικών δραστηριοτήτων σε πολλούς τομείς (τουρισμό, εστίαση, ψυχαγωγία κ.λπ.).

Οι δημόσιες δαπάνες δεν γίνονται ισόποσες καταθέσεις από τους ίδιους φορείς, αν λάβει κανείς υπόψη ότι οι συνέπειες της πανδημίας στην οικονομία είναι ασύμμετρες και διαφορετικές σε κλάδους, επιχειρήσεις και εργαζόμενους στο εσωτερικό μιας χώρας και βέβαια μεταξύ των διαφόρων χωρών.

Μετά την απελευθέρωση το ελληνικό κράτος καθυστέρησε να προβεί στη διανομή της γης στους αγρότες, καθώς ήταν υποθηκευμένη στους δανειστές του.

Το τι ακριβώς συμβαίνει στην Τουρκία ενδιαφέρει τη χώρα μας για προφανείς λόγους. Τον τελευταίο χρόνο οι ειδήσεις από τη γειτονική μας χώρα σχετικά με την κατάσταση της οικονομίας της είναι ανησυχητικές. Παρότι από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 η οικονομία της Τουρκίας αναπτυσσόταν με ταχείς ρυθμούς 3%-4% ετησίως, από το 2018 άρχισε να εμφανίζει προβλήματα με την υποτίμηση του εθνικού της νομίσματος και την αύξηση του πληθωρισμού.  Συχνά, η τουρκική οικονομία εμφανίζεται να κινδυνεύει μέχρι του σημείου να προδικάζεται η συνδρομή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Η τουρκική λίρα έχει χάσει από το 2018 πάνω από το 40% περίπου της αξίας της, σε σχέση με το δολάριο και το ευρώ, και ο ρυθμός του πληθωρισμού έχει ξεπεράσει το 14% ετησίως (πρόβλεψη ΟΟΣΑ 2021, 12%) ενώ τα επιτόκια των ομολόγων του διεθνούς δανεισμού της κινούνται στο επίπεδο 14%-15% τον τελευταίο καιρό. (1)

Οι ανάγκες χρηματοδότησης του Αγώνα ήταν πολύ μεγαλύτερες και οδήγησαν την προσωρινή κυβέρνηση στην αναζήτηση εσόδων από διάφορες πηγές, όπως: συγκέντρωση και εκποίηση όλων των χρυσών και αργυρών σκευών των μοναστηριών και των εκκλησιών, δασμοί στις εισαγωγές

Καθώς συμπληρώνεται ένας χρόνος από την εμφάνιση της πανδημίας, υπάρχουν βάσιμες ελπίδες ότι το τέλος της δεν είναι πολύ μακριά, χωρίς αυτό να μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια. Παρά τις δυσκολίες στους εμβολιασμούς, η επιστήμη ακόμη μία φορά θα αναδειχθεί, μετά από πολλές απώλειες, νικήτρια. Ομως, τι θα αφήσει πίσω της αυτή η υγειονομική κρίση, που απαιτεί την απομάκρυνση των ανθρώπων μεταξύ τους και απαγορεύει τη χαρά της συνεύρεσης; Πέρα από τα ψυχολογικά προβλήματα, τα οποία οι ειδικοί στο ζήτημα αυτό έχουν ήδη αρχίσει να καταγράφουν, υπάρχουν οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες που αφορούν ολόκληρο τον πλανήτη.

«Η σημερινή κρίση, όχι μόνο δεν δοκιμάζει τις αντοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά αντίθετα φαίνεται να τις ισχυροποιεί. Αυτό το «συμμετρικό σοκ» αντιμετωπίζεται με σύσφιξη των δεσμών αλληλεγγύης μεταξύ των χωρών-μελών», αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει μέσα από τη συνέντευξή του στο topontiki.gr ο καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Οικονομίας στο ΕΚΠΑ και πρώην υπουργός Ναπολέων Μαραβέγιας.

Όσον αφορά τα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσει το «Ταμείο Ανάκαμψης» με τις δυστοκίες που έχουν υπάρξει ο κ. Μαραβέγιας υπογραμμίζει πως «έχει εμπλακεί στις ‘διαφορές’ αντιλήψεων για τη δημοκρατική διακυβέρνηση που έχουν οι χώρες του Βίσεγκραντ και ιδιαίτερα η Πολωνία και η Ουγγαρία», ωστόσο ο καθηγητής Ευρωπαϊκής πολιτικής τονίζει ότι «οι συμβιβασμοί στην ΕΕ είναι ο ‘χρυσός κανόνας’ και μπροστά στην ανάγκη της χρηματοδότησης  των χωρών αυτών θα υπάρξουν αμοιβαίες υποχωρήσεις».

Οι εξελίξεις αυτές δεν αφορούν όλα τα αγροτικά προϊόντα. Σε μερικά προϊόντα αυξήθηκε η ζήτηση και σε άλλα μειώθηκε, αλλά φαίνεται ότι με τις παρεμβάσεις του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) δεν δημιουργήθηκαν μείζονα προβλήματα στα αγροτικά εισοδήματα.